Կարինե Դադոյանի Ուսումնական Բլոգ

Ազատություն, գաղափար է, որը արտացոլում է սուբյեկտի վերաբերմունքը իր իսկ ակտերին, որի ներքո նա հանդիսանում է դրանց որոշիչ պատճառը, և դրանք անմիջականորեն պայմանավորված չեն բնական, սոցիալական, միջանձնյա-շփումային, ներքին-անհատական կամ տոհմա-անհատական գործոններով^[1]։ Որոշ մարդիկ սահմանում են ազատությունը, որպես հանգամանքների հանդեպ գերակայությունը՝ գործից տեղյակ լինելով^[2], մյուսները, Շելլինգի պես, պնդում են, որ ազատությունը բարու և չարի տարբերակել կարողանալու հիման վրա ընտրություն կատարելու կարողությունն է^[1]։

Էթիկայում ազատությունը կապված է մարդու մոտ կամքի ազատության առկայության հետ։

Իրավունքի ասպարեզում ազատությունը Սահմանադրության մեջ կամ այլ իրավաբանական ակտում հաստատված մարդու հնարավոր որոշակի պահվածքն է (խոսքի ազատություն, դավանանքի ազատություն և այլն)։ Ազատության կատեգորիան մոտ է իրավունքի հասկացությանը սուբյեկտիվ իմաստով, սակայն վերջինս ենթադրում է իրավաբանական իրականացման մեխանիզմի առկայություն՝ ազատությունը խախտող որոշակի արարքներից զերծ մնալու համար^[3]։ Այդպես, «Մարդու և քաղաքացու իրավունքների մասին հռչակագրում» (1789, Ֆրանսիա) մարդու ազատությունը մեկնաբանվում է որպես իրավունք «անել այն ամենը, ինչը չի վնասում ուրիշներին։ Այդպիսով, յուրաքանչյուր մարդու բնական իրավունքների իրականացումը սահմանափակվում է միայն այն սահմաններով, որոնք ապահովում են հասարակության այլ անդամների հնարավորությունը օգտվելու նույնպիսի իրավունքներից։ Այդ սահմանները կարող են որոշվել միայն օրենքով»^[4]։

Ազատության մասին պատկերացումները տարբեր փիլիսոփայական համակարգերում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ազատություն գաղափարի զարգացման պատմության մեջ ստեղծագործական ազատության մասին պատկերացումը հետզհետե մի կողմ է մղում արգելքներից ազատ լինելու գաղափարը (հարկադրանք, պատճառականություն, ճակատագիր)։ Անտիկ փիլիսոփայության մեջ (Սոկրատես, Պլատոն) խոսքն առաջին հերթին ճակատագրից, այնուհետև՝ քաղաքական բռնապետությունից (Արիստոտել, Էպիկուր) և մարդկային գոյության չարիքից (Էպիկուր, ստոիկներ, նեոպլատոնիզմ) ազատ լինելու մասին է։ Միջնադարում ենթադրվում էր ազատություն մեղքերից ու եկեղեցու անեծքից, ընդ որում, հակասություն էր առաջանում բարոյականության և ամենակարող աստծո կողմից պահանջվող ազատությունների միջև։

Վերածննդի դարաշրջանում և հետագա դարերում ազատություն ասելիս հասկանում էին մարդու անհատականության անարգել, բազմակողմանի ուսումնասիրությունն ու բացահայտումը։

Լուսավորության դարաշրջանում առաջ է գալիս ազատության նոր ընկալում, որը փոխառված էր լիբերալիզմից ու բնական իրավունքի փիլիսոփայությունից (Ալտուզիուս, Հոբս, Գրոտիոս, Պուֆենդորֆ. 1689 թ. Անգլիայում՝ Օրինագիծ իրավունքների մասին) և զսպվում՝ ամենակարող բնական պատճառականության ու օրինաչափության գերակայությունը ընդունող և անընդհատ խորացող գիտական հայացքով։

Գերմանական կրոնի ու փիլիսոփայության մեջ, սկսած Մայստեր Էքհարթից, ներառյալ Լայբնիցը, Կանտը, Գյոթեն, Շիլլերը, ինչպես նաև գերմանական իդեալիզմը՝ Շոպենհաուերից Նիցշե, ազատության հարցը դիտարկվում է որպես մարդու բարոյաստեղծագործական բնույթի և զարգացման համապատասխանության պոստուլատ։

Ըստ մարքսիզմի՝ մարդը մտածում և գործում է ելնելով դրդապատճառներից ու միջավայրից, ընդ որում՝ միջավայրում հիմնական դերը պատկանում է տնտեսական հարաբերություններին ու դասային պայքարին։ Մարդու՝ վերլուծության, ինքնավերլուծության, մոդելավորման, իր գործողությունների արդյունքներն ու հետևանքները պատկերացնելու ունակությունը, ըստ մարքսիստների, մարդուն ազատ չի դարձնում։

Սպինոզան սահմանում է ազատությունը որպես սեր Աստծո հանդեպ և Աստծո սեր՝ մարդու հանդեպ. «Դրանից մենք պարզ հասկանում են ենք, թե որն է մեր փրկությունը կամ երանությունը կամ ազատությունը, այն Աստծո հանդեպ մշտական և հավերժական սիրո կամ մարդու նկատմամբ Աստծո ունեցած սիրո մեջ է»^[5]։

Հայդեգերի էքզիստենցիալիզմի համաձայն՝ գոյության հիմնական վիճակը վախն է, վախ չգոյության հնարավորության հանդեպ, վախ, որն ազատում է մարդուն իրականության բոլոր պայմանականություններից, թույլ է տալով նրան հասնել ազատության որոշակի աստիճանի, որը հիմնված չէ որևէ բանի վրա, ընտրել ինքն իր պատասխանատվությունները իր վրա անխուսափելիորեն բարդելու համար, այսինքն՝ ընտրել ինքն իրեն որպես սեփական, արժեք ունեցող գոյություն։

Յասպերսի էքզիստենցիալիզմի համաձայն՝ մարդն ազատ է հաղթահարել աշխարհի լինելիությունը սեփական անձի ընտրության ճանապարհին և հասնել Համապարփակի տրանսցենդենցիային։

10.Տրված համանուններով կազմի՛ր նախադասություններ։
1. սեր (կաթի երեսի թանձր շերտ). սեր (զգացմունք)
Տատիկը հավաքեց կաթի սերը։
Տատիկը սեր նկատեց աղջկա աչքերում։
2. կետ (կետանիշ, գծի հատվածի սահման). կետ (ջրային կաթնասուն կենդանի)
Ուսուցիչն ասաց, որ նախադասության վերջում կետ դնի։
Կետը աշխարհում ջրային ամենամեծ կենդանին է։
3. քանոն (ձողաշերտ՝ չափելու և ուղիղ գծելու համար). քանոն (երաժշտական
գործիք)
Քանոնով գծելն ավելի հեշտ է։
Անին ազատ ժամանակ քանոն էր նվագում։
4. դող (մարմնի սարսուռ). դող (անվին անցկացվող ռետինե շրջանակ)
Դրսում այնքան ցուրտ էր, որ նույնիսկ շներն էին դողում։
Հայրիկը դողն անցկացրեց մեքենայի անիվին։
5. տոն (ձայնաստիճան). տոն (նշանավոր իրադարձության նվիրված
հանդիսավոր օր)
Տղան բարձր տոնով խոսեց ուսուցչի հետ, և հայտնվեց տնօրենի սենյակում։
Սեպտեմբերի 21-ը Հայաստանի Հանրապետության անկախության տոնն է։

11. Որ դարձվածքների  իմաստն է սխալ բացատրված:

ժամավաճառ լինել – իզուր ժամանակ վատնել
2.երեսից կախվել – թախանձել
3.արյունը ջուր դառնալ – սահմռկել
4.աչքերը փակել – ժպտալ
4.աչքերը փակել – մահանալ
5. աչքը ջուր կտրել – կարոտով, անհամբերությամբ սպասել
6. անձյուն ձմեռ – անճարակ մարդ
7. գլխարկը գետնովը տալ – նորաձև հագնվել
գլխարկը գետնովը տալ – խայտառակել
8. գլխին տալ — ուրախանալ
գլխին տալ-փոշմանել
12.Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:

հետամտել-ձգտել, անթաքույց-սքողված, երբեմն-ստեպ-ստեպ

հրավիրել-արտաքսել, ավերակ-շեն, լայն-անձուկ

բարեկիրթ-անտաշ, գոգավոր-խորդուբորդ, համախմբել-ջլատել

ականակիր-պղտոր, խոչընդոտել-խանգարել, անկանոն-օրինաչափ:

13.Շարքերում գտիր ուղղագրական սխալները:

արփշիռ, փաղչել, հորձանուտ, տարրալուծել

արհամարել, տարորոշել, ավելորդ, բոխկ

քսուք, ժայտքել, ճմռթել, գախտագողի

պարքև, պանդուղտ, սայթակել, դշխուհի

14.Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հոմանիշներից.

ուշաթափվել-նվաղել, աղոթել-ապաշխարել, հոծ-խիտ

տամուկ-խոնավ, թեժ-մարմանդ, դալուկ-գունատ

ստահոդ-շինծու, աչառու-կողմնակալ, անձայն-մունջ

լայնախոհ-նեղմիտ, շնորհազուրկ-ապիկար, կարկառուն-անվանի

15. Մեկ բառով գրի´ր տրված դարձվածքների իմաստները.

Արյունը գլխին խփել- բարկանալ

Լեզուն բռնվել- պապանձվել

Քարը փեշից թափել- հանգստանալ

Զենքերը վայր դնել-հանձնվել

1․Ի՞նչ անուն ստացավ նոր ժամանակներում ձևավորված հասարակարգը։ Ի՞նչու։
XVIIդ․ սկսած՝ տնտեսական առաջընթացը հանգեցրեց Եվրոպայի նոր հասարակարգի ձևավորմանը։ Այն ընդունված է անվանել արդյունաբերական հասարակություն։
2․ Որո՞նք էին նոր հասարակարգի գլխավոր սոցիալական ուժերը ձեր կարծիքով ձեռնելեցն ու բանվորը ինչո՞վ էին տարբերվում միջնադարյան ազնվական գյուղացուց։
3․ Ովքե՞ր և ինչպե՞ս էին դառնում ձեռներեց։
Նոր ժամանակներում հասարակության ընկերային պատկերը հիմնովին փոխվեց։ Արդյունաբերական հասարակության կարևոր դեմքը դարձան ձեռներեցները և բանվորները։ Ձեռներեցներին անվանում էին բուրժուա, իսկ ավելի ուշ նաև կապիտալիստ։
Բուրժուա ասելով՝ նկատի ունեին քաղաքի պատվարժան բնակիչներին՝ բժիշկներ, փաստաբաններ, դատավորներ, դեղագործներ, վաճառականներ, դրամատերեր։
4․ Ինչու՞ մտավորականության թիվը կտրուկ աճեց։
Քանի որ զարգացած երկրներում միտում կար գրագիտությունը դարձնելու համատարած։
5․ Նոր ժամանակներում ինչո՞վ էր պայմանավորված քաղաքների դերի և քանակի աճը։
XVI դ․ ի վեր Եվրոպայում քաղաքներն աննախադեպ զարգացում ապրեցին։ Ձևվավորվեցին արդյունագործական քաղաքներ, որտեղ կենտրոնացած էին մանուֆակտուրաները, շուկաները, պահեստները և դրամատները։
6․ Ո՞վ էր Ա․Սմիթը, ի՞նչն էր նա համարում ազգերի հարստության աղբյուրը։
XVIIIդ․ անգլիացի տնտեսագետ Ա․ Սմիթը ապացուցեց, որ ազգերի հարստության աղբյուրը աշխատանքն է։
7․ Նկարագրե՛ք մարդկանց կենապայմանները և դրանցում տեղի ունեցած փոփոխությունները Նոր դարերի առաջին փուլում։

1․Ի՞նչ է մանուֆակտուրան։ Ինչո՞վ էր այն տարբերվում միջնադարյան արհեստանոցից։
XV-XVI դդ․ Եվրոպայում աճեց բնակչության թիվը, մեծացավ ապրանքների պահանջարկը։ Արհեստավորական արտադրությունն այլևս չէր կարող բավարարել մարդկանց պահանջմունքները։ Միջնադարյան արհեստանոցի փոխարեն աստիճանաբար առաջացան ավելի խոշոր արտադրական ձեռնարկություններ՝ մանուֆակտուրաներ։
Մանուֆակտուրայում վարձու աշխատող բանվորներից յուրաքանչյուրը հմտանում էր արտադրական մեկ կամ մի քանի գործողության մեջ։ Օրինակ՝ մահուդագործ բանվորներից ոմանք լվանում էին բուրդը, մյուսները՝ մանում, մի մասը ներկում էր, մյուս մասը՝ գործում
2․ Ո՞ր երկրներում առաջինը ստեղծվեցին մանուֆակտուրաներ։
Մանուֆակտուրաները հայտնվեցին նախ Անգլիայում, Հոլանդիայում, Ֆրանսիայում, ապա նաև Եվրոպպայի մյուս երկրներում։
3․ Փաստերով ցո՛ւյց տվեք, որ մանուֆակտուրաների առաջացումը նպաստեց աշխատանքի արտադրողականության աճին և տեխնիկական առաջընթացին։
Երբ Եվրոպայում սկսեց մարդկանց թիվը զգալիորեն աճել ստեղծվեց մանուֆակտորան, և մարդիկ սկսեցին աշխատել,որպեսզի կարողանան ընտանիք պահել: Ունևորները մեծ ներդրումներ արեցին:Եվ եթե մենք հիմա ունենք մեքենաների արտադրությունը կարող ենք ասել,որ դա մանուֆակտուրանների շրոհիվ է,որովհետև ամեն ինչ հաջորդաբար է, չի կարող լինել օրինակ՝ խնձոր առանց ծառի:
4․ XVII-XVIII դարրերում ի՞նչ գործոններ խթանեցին գյուղատնտեսության զարգացմանը։
Գյուղատնտեսությանը խանգարեց արդունաբերությունը:Բոլորը սկսեցին զբաղվել մանուֆակտուրաներով,մեքենաների արտադրությամբ:
5․ Ի՞նչ է արդյունաբերական հեղաշրջումը։ Ո՞ր երկրում և ե՞րբ առաջինը տեղի ունեցավ արդյունաբերական հեղաշրջում։
Արդյունաբերական հեղափոխություն — ձեռքի աշխատանքից անցումը մեքենայականի, մանուֆակտուրայի վերածումը ֆաբրիկայի։ Դա ագրարային տնտեսությունից արդյունաբերական արտադրության անցում է, որը հանգեցնում է հասարակության վերափոխման։ Արդյունաբերական հեղափոխությունը տարբեր երկրներում տեղի էր ունենում տարբեր ժամանակահատվածներում, սակայն ընդհանուր առմամբ արդյունաբերական հեղափոխությունը սկսվեց 18-րդ դարի կեսերից և ավարտվեց 19-րդ դարում։ Արդյունաբերական հեղափոխության հետևանքով տեղի ունեցավ արդյունաբերության արագ զարգացում և կապիտալիզմի՝ որպես աշխարհի գերիշխող տնտեսական համակարգի հաստատող համակարգ։
6․ Ե՞րբ է կառուցվելլ աշխարհում առաջին գործարանը։
Առաջին գործարանը կառուցվել է Ֆրանսիայում 1890 թվականին:
7․ Տեխնիկական ո՞ր գյուտերը և գիտական հայտնագործությունները նպաստեցին արդյունաբերական հեղաշրջման ծավալմանը։
Հեղաշրջման պատճառը դա մեքենաների արտադրությունն էր:Շոգեմեքենան,շոգենավը, շոգեքարշը,շոգեշարժիչը։
8․ Փաստերով հիմնավորե՛ք, որ Անգլիան արդյունաբերական հեղաշրջման ավարտին դարձել էր աշխարհի ամենազարգացած երկիրը։
Արտադրության ամենատարբեր ճյուղերի աննախադեպ զարգացումը Անգլիան դարձրեց մեկ տնտեսական ամբողջություն:Զարգացավ համազգային շուկան: Շուկան էր որոշում ինչ արտադրել,ինչ որակի ու քանակի և ինչ գնով վաճառել:Արդյունաբերական հեղաշրջման ավարտին Անգլիան դարձավ աշխարհի ամենաարգացած երկիրը:1851թ.Լոնդոնում կազմակերպվեց տնտեսական նվաժումների առաջին համաշխարհային ցուցահանդեսը:Ցուցահանդեսին մասնակցել են նաև հայ ձեռներեցներ,որոնց արտադրանքի նմուշներն արժանցել են բարձր պարգևների:

Ex.8 b

1. Լուծի՛ր համակարգերը տեղադրման մեթոդով.

2. Ուղղանկյան մակերեսը 900 սմ² է։ Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր  է նրա մակերեսի 1 %-ը: Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մա­կերեսի 16 %-ը։
900 x 1 = 900
900 : 100 = 9
Պատ.՝ 9 սմ քառ.
900 x 16 = 14400
14400 : 100 = 144
Պատ.՝ 144 սմ քառ

3. Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20 %-ը։
300 x 20 = 6000
6000 : 100 = 60
Պատ.՝ 60

4. Մի գյուղացին իր այգուց հավաքել է 1500 կգ խաղող, իսկ մյուսը՝ 30 %-ով պակաս։ Ընդամենը քանի՞ կիլոգրամ խաղող են հավաքել երկու գյուղացիները։

5. Որքա՞ն է 536­ի 100 %­ը։
536 x 100 = 53600
53600 : 100 = 536
Պատ.՝ 536

Լրացուցիչ առաջադրանք (տանը)

6. Լուծի՛ր համակարգերը տեղադրման մեթոդով.

7. Զբոսաշրջիկն անցել է ճանապարհի ­1/4ը։ Ճանապարհի քանի՞ տո­կոսն է նա անցել։
Պատ.՝ 25%-ը

8. Մի տակառում կա 500 լ խաղողի հյութ, իսկ մյուսում՝ 10 %-ով ավելի։ Քանի՞ լիտր խաղողի հյութ կա երկրորդ տակառում։

9. Ո՞րն է ավելի շատ՝ 900-ի 15 %-ը, թե՞ 800-ի 20 %-ը։
900 x 15 = 13500
13500 : 100 = 135
800 x 20 = 16000
16000 : 100 = 160
135 <160
Պատ.՝ 800-ի 20%-ը մեծ է

Հավելյալ խնդիրներ

10. Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին. 

ա) 1 մետրի քանի՞ տոկոսն է 1 դեցիմետրը.

բ) 10 տոննայի քանի՞ տոկոսն է 1 ցենտները.

գ) 1 քառակուսի մետրի քանի՞ տոկոսն է 1000 քառակուսի սանտիմետրը։

11. Ուսանողի թոշակն ավելացել է 2 անգամ։ Քանի՞ տոկոսով է ավելացել թոշակը։

Գալիլեո Գալիլեյի մասին
6 Հետաքրքիր և զարմանալի փաստեր Գալիլեո Գալիլեյի մասին

 1.Նրան վռնդել էին քոլեջից

Գալիլեոն, որի հայրը լյուտնյա նվագող էր և երաժշտության հետ կապված, ծնվել է Իտալիայի Պիզա քաղաքում: Չնայած նրա հայրը ազնվական ընտանիքից էր, նրանք հարուստ չէին: Նախապատանեկան շրջանում Գալիլեոն սկսեց սովորել Ֆլորենցիայի մերձակայքում գտնվող վանքում և մտածեց վանական դառնալու ուղղությամբ, սակայն նրա հայրը չկամեցավ, որ իր որդին վարեր կրոնական կյանք և ի վերջո նրան դուրս հանեց դպրոցից: Երբ 16 տարեկան էր, Գալիլեոն ընդունվեցէր Պիզայի բժշկական համալսարան՝ հոր կամքով: Փոխարենը, նա հետաքրքրվեց մաթեմատիկայով և իր ուշադրությունը սևեռեց այդ թեմայի շուրջ: Գալիլեոն լքեց դպրոցը 1585-ին ՝ առանց որևէ աստիճանի: Նա շարունակեց մաթեմատիկայի ուսումը ինքնուրույն և վաստակեց գումար ՝ մասնավոր դասեր տալով նախքան 1589 թվականին Պիզայի համալսարան վերադառնալը ՝ մաթեմատիկա դասավանդելու:

2.Նրա դստրերը միանձնուհիներ էին

Գալիլեոն երեք երեխա ուներ Մարինա Գամբա անունով կնոջից, ում հետ նա չէր էլ ամուսնացել: 1613 թ.-ին նա իր երկու դուստրերին ՝ Վիրջինիային /ծնվել է 1600 թվականին/ և /1601 թվականին ծնված/ Լիվիային տեղավորեց Ֆլորենցիայի մերձակայքում գտնվող մի մենաստանում, որտեղ նրանք մնացին իրենց կյանքի մնացած մասը, չնայած իրենց հոր ՝ կաթոլիկ եկեղեցու հետ ունեցած խնդիրներին: Գալիլեոն սերտ կապեր է պահպանել ավագ դստեր հետ, ով հայտնի է դարձել որպես քույր Մարիա Սելեստե: Մայր տաճարի ներսից նա թխում, կարում և այլ ձևոր օգնում էր հորը : Նաև սնունդ և պարագաներ էր տալիս աղքատներին: Գալիլեոյի որդին ՝ Վինչենցոն, ծնվել է 1606-ին, Պիզայի համալսարանում սովորել է բժշկություն, ամուսնացել և բնակվել Ֆլորենցիայում:

3. Գալիլեոյին ցմահ դատել են Հռոմեական ինկվիզիցիայում

Կոպեռնիկուսի հելիոկենտրոնական տեսությունը այն մասին, թե ինչպես է տիեզերքը աշխատում, երկրորդ դարում հռչակվել էր աստղագետ Պտղոմեոսի կողմից, ըստ որի Երկիրը կանգնած է արեգակնային համակարգի կենտրոնում: 1616-ին Կաթոլիկ եկեղեցին Կոպեռնիկյան տեսությունը համարեց հերետիկոսական, քանի որ այն դիտվում էր որպես աստվածաշնչյան որոշակի համարների հակասող: Գալիլեոն Եկեղեցուց թույլտվություն ստացավ շարունակել ուսումնասիրել Կոպեռնիկոսի գաղափարները այն դեպքում, որ նա չէր ընդունի կամ պաշտպանի դրանք: 1632 թվականին նա հրատարակեց «Աշխարհի երկու հիմնական համակարգերի երկխոսությունը», և չնայած այն ներկայացվել էր որպես քննարկում Պտղոմեոսի և Կոպեռնիկուսի գաղափարները կրող ընկերների միջև, գիրքը դիտվեց որպես աջակցություն տիեզերքի կուպեռնիկյան մոդելին: Արդյունքում, հաջորդ տարի Գալիլեոյին որոշվեց դատական գործ հարուցել Հռոմում անցկացվող ինկվիզիցիայի առջև: Հերետիկոսության մեջ մեղավոր ճանաչվելուց հետո Գալիլեոն ստիպված եղավ հրապարակավ ապաշխարել և դատապարտվել ցմահ բանտարկության:

4. Նա կյանքի վերջին տարիները ապրել է տնային կալանքում

Չնայած նրան, որ Գալիլեոյին կյանք վիճակվեց ճաղերի հետևում, նրա դատավճիռը շուտով փոխվեց տնային կալանքի: Իր վերջին տարիները նա ապրել է Villa Il Gioiello («Զարդը»)-ում՝ իր տանը, Արկետրի քաղաքում, Ֆլորենցիայի մերձակայքում: Չնայած նրան արգելված էր տեսնել ընկերներին կամ գրքեր հրատարակել, այնուամենայնիվ նա ընդունում էր Եվրոպայից ժամանած այցելուներ, այդ թվում ՝ փիլիսոփա Թոմաս Հոբսին և բանաստեղծ Johnոն Միլթոնին: Գալիլեոյի վերջին գիրքը լույս է տեսել Հոլանդիայում 1638 թվականին: Նույն թվականին Գալիլեոն ամբողջովին կույրացավ: Նա մահացավ 1642 թվականի հունվարի 8-ին, 77 տարեկան հասակում:

5. Գալիլեոյի մեջտեղի մատը ցուցադրված է թանգարանում

Գալիլեոյի մահից հետո նրան թաղեցին Ֆլորենցիայի Սանտա Կրոկե եկեղեցու կողքի մատուռի մեջ: Գրեթե մեկ դար անց ՝ 1737 թ.-ին, քանի որ գիտնականի մնացորդները տեղափոխվում էին Սանտա Կրոկե բազիլիկայում գտնվող պատվո հուղարկավորության գերեզման, նրա մատներից երեքը՝ ողի և ատամի հետ միասին հանվել էին նրա դիակից: Գալիլեոյի մատներից երկուսը, ատամի հետ միասին, պահվում էին նրա երկրպագուներից մեկի կողմից և հանձնվում սերնդեսերունդ: Դրանց կորուստը նկատեցին 1990-ականների սկզբին: Սակայն 2009-ին երկու մատներն ու ատամները հայտնվեցին աճուրդում և գնվեցին մասնավոր կոլեկցիոների կողմից. օգտագործելով պատմական փաստաթղթերը, փորձագետները հետագայում եզրակացրեցին, որ առարկաները Գալիլեոյինն են: Միևնույն ժամանակ, Գալիլեոյի մնացորդներից վերցված երրորդ մատը՝ աջ ձեռքի միջին մատը, գտնվում է Իտալիայի տարբեր թանգարաններում ՝ 1800-ականների առաջին կեսից սկսած: Մաքրված ողն էլ վերջնական մնաց Պադուայի համալսարանում, որտեղ Գալիլեոն դասավանդում էր 1592-ից 1610 թվականներին:

6. Վատիկանը չէր ընդունում, որ նա ճիշտ է մինչև 1992թ.

1979-ին Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս Երկրորդը հետաքննություն սկսեց Կաթոլիկ եկեղեցու Գալիլեոյի դատապարտման վերաբերյալ: Տասներեք տարի անց, և 359 տարի անց, ինչ Գալիլեոն կանգնեց ինկվիզիցիայի առջև, Հռոմի պապը պաշտոնապես փակեց հետաքննությունը և գործով պաշտոնական ներողություն խնդրեց ՝ խոստովանելով, որ դատավարությունները սխալ են ընթացել դատավորների պատճառով:

Տեսանյութ Գալիլեո Գալիլեյի մասին
6 Հետաքրքիր և զարմանալի փաստեր Գալիլեո Գալիլեյի մասին

Գալիլեո Գալիլեյ,  իտալացի ֆիզիկոս, աստղագետ, ինժեներ և փիլիսոփա, նրան երբեմն բազմագիտակ էին անվանում։ Գալիլեյը ճանաչվել է «դիտողական աստղագիտության», «ժամանակակից ֆիզիկայի», «գիտական մեթոդի» և «ժամանակակից գիտության հայրը»։ Գալիլեյը ուսումնասիրել է մեխանիկական շարժման արագությունը և արագացումը, գրավիտացիան, մարմինների ազատ անկումը, իներցիան, հարաբերականության սկզբունքը, ինչպես նաև աշխատել է կիրառական գիտության մեջ և տեխնիկայում, նկարագրել է ճոճանակների և «հիդրոստատիկ կշեռքների» հատկությունները։ Իր նվաճումների մեջ մտնում են աստղադիտակի բարելավումները, որով դիտել է տարբեր երկնային մարմիններ, ջերմադիտակի և զանազան ռազմական կողմնացույցների հայտնագործումը։ Նրա ներդրումը դիտողական աստղագիտության մեջ ներառում է Վեներայի փուլերի հաստատումը, Յուպիտերի չորս խոշոր արբանյակների հետազոտումը, Սատուրնին հետևելը և արևաբծերի վերլուծությունը։

Հելիոցենտրիզմի պաշտպանությունը Գալիլեյի և Կոպերնիկոսի կողմից վիճարկելի էր նրա կենդանության օրոք, այն ժամանակ, երբ շատերը հարում էին երկրակենտրոն մոդելին։ Գալիլեյը հակամարտության հանդիպեց այն աստղագետների կողմից, որոնք կասկածում էին արևակենտրոնությանը՝ դիտվող աստղային պարալաքսի բացակայության պատճառով։ Այս հարցը քննարկվեց հռոմեական ինկվիզիցիայի կողմից 1615 թվականին, որը այն եզրակացության եկավ, որ արևակենտրոնությունը «հիմար և անհեթեթ, հերետիկոսական գաղափար է փիլիսոփայության մեջ, քանի որ այն բազմիցս հակասում է Սուրբ Գրքին»։ Հետագայում Գալիլեյը պաշտպանեց իր տեսակետը «Համաշխարհայինն համակարգերի երկու գլուխների երկխոսության» (1632) մեջ, որը, հավանաբար հասնելով Ուրբան VIII Պապին, հանգեցրեց նրան, որ ճիզվիտները, ովքեր մինչ այդ պահը պաշտպանում էին Գալիլեյին, ևս հակադրվեցին նրան։ Ինկվիզիցիան Գալիլեյին դատի տվեց և ճանաչեց նրան որպես «մոլի հերետիկոս»։ Գալիլեյը իր մնացած կյանքը անցկացրեց տնային կալանքի տակ։ Գտնվելով տնային կալանքում՝ նա գրեց «Երկու նոր գիտություններ» գիրքը, որում շարունակեց քառասուն տարի առաջ սկսած իր աշխատանքը երկու գիտության վերաբերյալ, որոնք այժմ կոչվում են նյութերի կինեմատիկա և ամրություն։

Գալիլեյը ծնվել է 1564 թվականի փետրվարի 15-ին Իտալիայի Պիզա քաղաքում (որն այն ժամանակ Ֆլորենցիա դքսության կազմի մեջ էր), ազնվազարմ, սակայն աղքատացած ազնվական, հայտնի լյութերական Վինչենցո Գալիլեյի ընտանիքում, ով երաժշտության տեսաբան և վինահար էր։ Գալիլեո Գալիլեյի ամբողջական անունը Գալիլեո Դի Վինչենցո Բոնայուտի դե Գալիլեյ էր ։ Նրա մայրը՝ Ջուլիան՝ նախկին Ամանատի, ամուսնացել էր Վինչեցոյի հետ 1562 թվականին։ Գալիլեյը դարձավ հայտնի լյութերական և իր հոր պես թերահավատորեն տրամադրվեց հաստատված իշխանությունների դեմ։ Գալիլեյի տոհմի ներկայացուցիչները հիշատակվում են փաստաթղթերում 14-րդ դարից սկսած։ Նրա որոշ նախնիներ եղել են Ֆլորենցիայի Հանրապետության կաթոլիկ վանահայրեր , իսկ նախապապը եղել է հայտնի բժիշկ և նույնպես կրել է Գալիլեո անունը, ով 1445 թվականին ընտրվել է հանրապետության ղեկավար։

Վինչենցո Գալիլեյի և Ջուլի Ամանատիի ընտանիքում կար վեց երեխա, բայց ողջ մնալ հաջողվեց միայն չորսին՝ Գալիլեոյին (երեխաներից ավագին), աղջիկներին՝ Վիրջինիային, Լիվիին և կրտսեր որդուն՝ Միքելանջելոյին, վերջինս նույնպես հայտնի դարձավ որպես կոմպոզիտոր-վինահար։ Միքելանջելոն երբեմն պարտք էր վերցնում Գալիլեյից իր երաժշտական գործունեության համար, որն էլ հավանաբար առիթ հանդիսացավ, որ Գալիլեյը վաղ հասակից սկսի զբաղվել այնպիսի հայտնագործություններով, որոնք նրան հավելյալ եկամուտ կբերեին։ 1572 թվականին Վինչենցոն տեղափոխվեց Ֆլորենցիա՝ Տոսկանյան դքսության մայրաքաղաք։ Այնտեղ կառավարող Մեդիչիների դինաստիան հայտնի էր արվեստի և գիտության լայն և մշտական հովանավորությամբ։