Կարինե Դադոյանի Ուսումնական Բլոգ

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

ՁԱՅՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆ
Կան բառեր, որոնք արտահայտում են  խոսողի զգացական վերաբեր-
մունքը, ինչպես նաև կոչ, նմանաձայնություն։ Խոսողի զգացական վերաբեր-
մունքը, ինչպես նաև կոչ կամ նմանաձայնություն արտահայտող բառերը կոչվում
են ձայնարկություններ։ Ձայնարկություններ են հետևյալ բառերը՝ վա՜յ, օ՜ֆ, հե՜յ, խը՜շշ և այլն։ Ձայնարկությունները բաժանվում են երեք տեսակի՝ զգացական,
կոչական և նմանաձայնական (կամ բնաձայնական)։
Զգացական են այն ձայնարկությունները, որոնցով խոսողն արտահայտում է
իր զգացական վերաբերմունքը, օրինակ՝ ա՜խ, պա՜հ, ջա՜ն, վա՜խ, ո՜ւխ և այլն։
Կոչական են այն ձայնարկությունները, որոնց միջոցով խոսողը փորձում է
կանչել որևէ մարդու կամ կենդանու կամ էլ հրավիրել նրա ուշադրությունը,
օրինակ՝ է՜յ, էհե՛յ, տո՛, ջո՜ւ-ջո՜ւ, փի՜շտ և այլն։
Նմանաձայնական ձայնարկություններով խոսողը փորձում է արտահայտել
բնության մեջ եղած ձայները, օրինակ՝ խը՜շշ, բը՜զզ, ծի՜վ-ծի՜վ, ճը՜ռռ և այլն։
Ձայնարկությունները նախադասության մյուս բառերից սովորաբար անջատ-
վում են ստորակետով, և նրանց վրա դրվում է բացականչական նշան կամ շեշտ։
Ձայնարկությունների մի մասը բազմիմաստ է։ Օրինակ՝ վա՜յ ձայնարկության
միջոցով խոսողը կարող է արտահայտել զարմանք, ուրախություն, վախ, զայրույթ
և այլն։ Ձայնարկություններից կարող են կազմվել այլ խոսքի մասեր, օրինակ՝
խը՜շշ — խշշալ (բայ) – խշշոց (գոյական) – խշշուն (ածական)։ Ձայնարկությունները
նախադասության անդամ չեն համարվում։

У сна свой мир

Вопрос: когда мы видим сон, и, как это часто бывает, смутно подозреваем, что это сон, и пытаемся проснуться, не говорим ли мы и не поступаем ли мы так, что в реальной жизни нас сочли бы за безумцев? Нередко мы видим сны и не подозреваем при этом, что все это не происходит в реальности. «У сна свой мир», часто он также похож на жизнь, как реальность.

— Л. Кэрролл

Քունը ունի իր աշխարհը
Հարց, երբ մենք երազ ենք տեսնում և, քանի որ դա հաճախ է լինում, անորոշ ենթադրում ենք, որ դա երազ է, և ձգտում ենք արթնանալ, արդյոք չենք խոսում և չենք վարվում այնպես, որ իրական կյանքում մեզ խենթի տեղ չդնեն։ Ոչ հաճախ ենք մենք երազներ տեսնում և չենք էլ ենթադրում, որ այդ ամենը իրականում տեղի չի ունենում։ <<Քունը ունի իր աշխարհը>> հաճախ այն նույպես նման է կյանքին ինչպես իրականությունը։

Ազատությունն այն է, երբ ոչինչ պարտավորված չես անել: Աշխարհում մարդկանց, երկրների և կենդանիների հանդեպ շատ անարդարություն և չարիք կա։ Ինձ համար ազատությունն ինչ որ մեկի կառավարման տակ չգտնվելն է։ Ազատություն աշխարհում կտիրի միայն այն ժամանակ, երբ վերացվի պատերազմները, սահմանները և թշնամությունը միմյանց հանդեպ։

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Գրեք ամբողջ ցուցիչով աստիճանի տեսքով, եթե

ա) 2⁷
բ) 5⁷
գ) 4⁶
դ)7⁸
ե)3¹⁵
զ) 6¹³
Է)11⁶
ը)9¹⁶

2) Ներկայացրեք քառակուսու տեսքով.

ա) a¹⁰=(a⁵)²
բ) a²⁰=(a¹⁰) ²
գ)a⁵⁰=(a²⁵) ²

3) Ներկայացրեք a² հիմքով աստիճանի տեսքով՝

Լրացուցիչ առաջադրանքներ(տանը)

4) Գրեք ամբողջ ցուցիչով աստիճանի տեսքով, եթե

5) Աստղանիշի փոխարեն գրեք այնպիսի թիվ, որ հավասարությունը ճիշտ լինի.

6) a⁵⁰-ը ներկայացրեք տվյալ հիմքով աստիճանի տեսքով

7) Համեմատեք՝

Հավելյալ խնդիրներ

1.Ինչ է ուսումնասիրում դինամիկան:
Դինամիկան դա մեխանիկայի բաժին է, ուսումնասիրում է մեխանիկական համակարգի շարժման կախումը նրա վրա ազդող ուժերից։ Ցուրաքանչյուր մեխանիկական համակարգի շարժումը բնութագրվում է իներտությամբ և ազդող ուժերով։ 

2.Ինչ է նշանակում դինամիկա բառը:
Դինամիկան հունարենից թարգմանաբար նշանակում է `ուժ

3. Նկարեք թելից կախված գնդիկ և պատկերեք գնդիկի վրա ազդող ուժերը:Ինչպիսին է այդ ուժերի հարաբերակցությունը, եթե գնդիկը դադարի վիճակում է:
Թելից կախված գնդիկի վրա ազդում են գնդիկի ծանրության ուժը և թելի հակազդեցության ուժը:Այդ ուժերը մոդուլներով հավասար են և քանի որ իրար հակառակ են ուղղված ապա դրանց համազորը 0 է:Դա է պատճառը,որ գնդիկը դադարի վիճակում են:

4.Երբ է շարժվող մարմինը փոխում իր արագությունը:
Երբ առաջանում է արագացում:

5. Նյուտոնի առաջին օրենքը:
Մարմինը պահպանում է իր ուղղագիծ հավասարաչափ շարժումը և դադարի վիճակը այն ժամանակ, երբ նրա վրա այլ ուժեր չեն ազդում կամ դրանց ազդեցությունները հավասար են։

6. Մարմնի վրա ազդող ուժերի համազորը զրո է: Շարժվում է արդյոք մարմինը, թե դադարի վիճակում է:
Եթե ազդող ուժերը 0 են ապա դադարի վիճակում է մնում։

7.Ինչն է մարմնի արագության փոփոխության պատճառը:
Մարմնի արագության փոփոխության պատճառը իր վրա ազդող այլ մարմիններն են կամ ուժերը։

8.Նյուտոնի երկրորդ օրենքը և բանաձևը:
Մարմնի արագացումն ուղիղ համեմատական է մարմնի վրա ազդող ուժին և հակադարձ համեմատական մարմնի զանգվածից։
a=F/m

9. Ուժի չափման միավորը ՄՀ-ում:
Նյուտոն (Ն)։

10.Նյուտոնի երրորդ օրենքը և բանաձևը:
Երկու մարմիններ միմյանց հետ փոխազդում են մոդուլով հավասար և հակառակ ուղղված ուժերով:
F₁ = -F₂

11.Որ մեծությունն է կոչվում մարմնի իմպուլս:
Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի զանգվածի և արագության արտադրյալին, կոչվում է մարմնի շարժման քանակ կամ իմպուլս 

12.Գրել իմպուլսի բանաձևը:
p=v*m v`արագություն, m զանգված

13. Իմպուլսի պահպանման օրենքը:
Փակ համակարգի մարմինների իմպուլսների գումարը, անկախ այդ մարմնինների փոխազդեծություննից, չի փոխվում:

14.Որ շարժումն է կոչվում ռեակտիվ շարժում:
Ռեակտիվ կոչվում են այն շարժումէ, որն առաջանում է, երբ մարմնից անջատվում է նրա մի մասը՝ որոշակի արագությամբ, որի հետևանքով մնացած մասը ձեռք է բերում հակառակ ուղղված արագություն։

15. Կարող է արդյոք ռեակտիվ ինքնաթիռը շարժվել անօդ տարածությունում:
Այո, կարող է։

16.Ինչ մեծություններից է կախված հրթիռի արագությունը:
Արագությունից և զանգվածից։

Լուծել խդիրները՝

ա) Որոշել ավտոբուսի զանգվածը, եթե արգելակելիս 6կՆ շփման ուժի ազդեցությամբ այն շարժվում է 2մ/վ ^2 արագացմամբ:
m=F/a = 6000/2 = 3000

բ) Ինչ ուժով է մարդը գնդակը սեղմում ուղղահայաց պատին, եթե պատի հակազդեցության ուժը 5Ն է:
5Ն

գ) 0,1 կգ և 0,2 կգ զանգվածներով 2 պլաստիլինե գնդեր շարժվում են իրար ընդառաջ՝ համապատասխանաբար 4 մ/վ և 3 մ/վ արագություններով: Որքան է նրանց համատեղ շարժման արագությունը բախումից հետո:
0,2 x 3 – 0,1 x 4 = 0,2
0,2 : 0,2 = 1

1.Պատմվածքն ինչո՞ւ էր վերնագրված «Ոսկի մարդը»։
Քանի որ պատմվածքը մահացած մարդու մասին է, իսկ մենք գիտենք, որ ննջեցյալի մասին կամ լավն են խոսում կամ ոչինչ, իսկ մեր պատմվածքում ընկերները պատմում էին իրենց լավ հիշողությունները վարոսի մասին, այդ պատճառով էլ պատմվածքը կոչվում է ոսկի մարդը։
2.Ո՞ր հատվածներն են քեզ հուշում, որ տարեցներն իրավիճակին ոչ հարմար պատմություններ են պատմում։
Անհարմար լռությունը լցնելու համար մեկը սկսում է մի միջադեպ պատմել իր ու Վարոսի մանկությունից, ինչ֊որ էշի, էշի պոչից գերան կապելու, զառիթափից էշի գլորվելու մասին պատմություն, բայց սաստող հայացքների տակ անպատեհ պատմությունը ընդհատում է։
3.Առանձնացրո’ւ պատմվածքի ամենից ազդեցիկ հատվածը եւ հիմնավորի’ր։
Կցկտուր բառերը լողում էին մակերեսին, իսկ խորքում ամեն մեկը իր մտքերի հետ էր, իր հիվանդության ու առողջության, իր ապրած կյանքի հետ էր։ Նրանցից ո՞վ կարժանանա գարնան արևկողի բախտին, ձմեռը ո՞ւմ կտանի, Վարոսից հետո հաջորդը ո՞վ է լինելու…
Քանի որ բոլորն էլ արդեն ծեր էին, շատ լավ գիտակցում էին, որ մի օր էլ իրենք են հայտնվելու վարոսի կարգավիճակում։ Բոլորի սրտում վախ կար, բայց նաև հույս, որ հաջորդը հաստատ ինքը չէ։
4.Ո՞ր տողերն են ընթերցողին նախապատրաստում կատարվելիք մոտալուտ ողբերգությանը։
Կողապատի ներկաթափ շրջանակով քառակուսի պատուհանից կանացի մարմանդ լացի ձայն էր գալիս։ Ողբը կցկտուր էր, ամեն ներս մտնողի հետ սաստկանում֊մարում էր և ողբերգական բան չկար մեջը։ 
5.Պատմվածքից դուրս գրի’ր համեմատություններն ու փոխաբերությունները։
Համեմատություն՝
Ձմռան ճնճուղների նման գերանին շարված, թիկունքները հորիզոնից չբարձրացող ուշ աշնան արևին հարմարեցնելով, ծերերը պատրաստվում էին տեղին ու իրավիճակին վայել զրույցի։
Փոխաբերություն՝
Կցկտուր բառերը լողում էին մակերեսին, իսկ խորքում ամեն մեկը իր մտքերի հետ էր, իր հիվանդության ու առողջության, իր ապրած կյանքի հետ էր։
Փոխաբերություն՝
Նրանցից ո՞վ կարժանանա գարնան արևկողի բախտին, ձմեռը ո՞ւմ կտանի, Վարոսից հետո հաջորդը ո՞վ է լինելու… Քրքրում էին հիշողությունները, քննում տոհմագրությունները, տալիս֊առնում… Այ, այսինչը արդեն հոտաղ էր, իսկ ինքը վարտիքով էր ման գալիս։
Փոխաբերրություն՝
Այնուամենայնիվ, ամենքը մեկին գտնում, իրենից առաջ էր գցում և հաջորդը չլինելու հույսից ուշ աշնան արևը դիպչում էր նրանց թիկունքին։ 
7. Պատմվածքից առանձնացրո’ւ կազմությամբ բարդ բառերը։
ծաղկալոբին- ծաղիկ ա հոդակապ լոբի
ողբերգական
ցանկապատ
տոհմագրությունն
մարդասիրությո՜ւն,
մեծահոգաթյո՜ւն
պատրաստակամ
դատապարտված
ներկաբծերով

1. Բնութագրեք Հարավային Եվրոպայի աշխարհագրական դիրը, ինչպե՞ս է այն փոխվել ժամանակի ընթացքում:
   Հարավային Եվրոպան հաճախ անվանում են Միջերկրական Եվրոպա, քանի աշխարհագրական հարմար դիրքի շնորհիվ երկրների մեծ մասը մուտք ունի դեպի Միջերկրական ծով: Ժամանակի ընթացքում աշխարհագրական դիրքը փոփոխվել է, սակայն կլիման միշտ եղել է բարենպաստ:
2. Որո՞նք են Հարավային Եվրոպայի երկրների տնտեսոությունների զարգացած ճյուղերը
   Զարգացած է բուսաբուծությունը, զբոսաշրջությունը, գյուղատնտեսությունը: Հարավային Եվրոպան աշխարհի զբոսաշրջության և հանգստի խոշոր շրջաններից է: Իսկ բուսաբուծության և գյուղատնտեսության համար կան նպաստավոր պայմաններ:
3. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել Հարավային Եվրոպայի երկրները:

Տեսական մաս

Առաջադրանքներ

258. AB=CD
<A=<D
<A+<D=120
<A=<D=60
Պատ․՝ 60։
259․
AB=CD=<A=<D=<AK=KD
Պատ․՝ ապացուցված է։

Պատմվածքը վերլուծելիս ակամա հիշեցի մեծն բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի խոսքերը՝
Մենք ամենքըս հյուր ենք կյանքում
Մեր ծնընդյան փուչ օրից,
Հերթով գալիս, անց ենք կենում
Էս անցավոր աշխարհից։
Անց են կենում սեր ու խընդում,
Գեղեցկություն, գանձ ու գահ,
Մահը մերն է, մենք մահինը,
Մարդու գործն է միշտ անմահ։

Պատմվածքն այն մասին էր, որ բոլոր մարդիկ մահկանացուներ են և բոլորն էլ վաղ թե ուշ հեռանում են կյանքից։ Ամեն մարդ հիշվում է իր կատարած գործով՝ և լավ և վատ։