Հայոց լեզու․ Գործնական աշխատանք

50․Սխալ գործածված կամ գրված թվականները գտի՛ր և ուղղի՛ր:
Ութ տարում երեսուն ինն անգամ քննություն է հանձնել:
Ութ տարում երեսունինն անգամ քննություն է հանձնել:
Նրա հավանոցում երեքհարյուրվաթսուներկու թև թռչուն կա:
Նրա հավանոցում երեքհարյուր վաթսուներկու թև թռչուն կա:
Բոլոր երեխաներին վեց-վեցական մատիտ տվեցին:
Բոլոր երեխաներին վեց-վեց մատիտ տվեցին:
Նա ամեն օր անցնում է հիսունական կիլոմետր:
Նա ամեն օր անցնում է հիսուն կիլոմետր:
ХХ-րդ դարն ավարտին է մոտենում:
ХХ դարն ավարտին է մոտենում:
1886 թվականին շախմատի համար առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցը, որն այդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականը:
1886 թվականին շախմատի առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցը, որն այդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականը:
Նրանց ամենաառաջին հանդիպումը 1926 թվականին է եղել:
Նրանց առաջին հանդիպումը 1926 թվականին է եղել:
 Օլիմպիական XII և XIII-րղ խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:
Օլիմպիական XII և XIII խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:

51․ Նախադասությունները ձևափոխի՛ր այնպես, որ թվականները հոմանիշ ձևերով փոխարինվեն:
Օրինակ`Կողմերը վեցական մետը երկարություն ունեն: — Յուրաքանչյուր կողմը վեց մետր երկարություն ունի:
 Ճանապարհի համարակալված հատվածներից հիսունհինգերորդն է    քեզ հետաքրքրողը: -Ճանապարհի համար հիսունհինգ հատվածն է քեզ հետաքրքրողը:
Գրքերից յուրաքանչյուրը երեք հարյուր էջ ունի:
Գրքերը երեք հարյուրական էջ ունեն:
Պայթուցիկները թաքցրել էին համար երեք տակառի մեջ:
Պայթուցիկները թաքցրել էին երրորդ տակառի մեջ:
 Հյուրանոցի վաթսուներորդ սենյակում մի լրագրող է ապրում, որը հետաքրքրվում է անցյալ տարվա հրդեհով:
Հյուրանոցի համար վաթսուն սենյակում մի լրագրող է ապրում, որը հետաքրքրվում է անցյալ տարվա հրդեհով:
Քաղաքի 133-րդ դպրոցը նոր էր կառուցվել:
Քաղաքի համար 133 դպրոցը նոր էր կառուցվել:

52․ Տրված թվականները խմբավորի՛ր։

ա) ըստ կազմության (պարզածանցավորբարդբարդածանցավոր).
բըստ նրաթե ի՛նչ են ցույց տալիս (քանակթվային բաշխումթվային կարգ).
գըստ նրաթե ինչպե՛ս են գրվում (կիցանջատգծիկով):

Հարյուր քսան-բարդ, քանակ, անջատ
վաթսուն- ածանցավոր, քանակ, կից
երրորդ-ածանցավոր, թվային կարգ, կից
յոթ-պարզ, քանակ,
տասը-տասը- բարդ, թվային բաշխում, գծիկով
չորրորդ-ածանցավոր, թվային կարգ, կից
վաթսունմեկերորդ- բարդածանցավոր, թվային կարգ, կից
ինը-պարզ, քանակ,
քառասուն-քառասուն-բարդ, թվային բաշխում, գծիկով
հազար ինը հարյուր իննսունվեց-բարդ, քանակ, անջատ
մեկական-ածանցավոր, թվային բաշխում, կից
հարյուր ութսուներեքերորդ- բարդածանցավոր, թվային կարգ, անջատ, կից
երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց-բարդ, քանակ, անջատ
հինգական- ածանցավոր, թվային բաշխում, կից
տասնյոթերորդ-բարդածանցավոր, թվային կարգ, կից
քառասուներորդ-ածանցավոր, թվային կարգ, կից

53. Տրված բացարձակ թվականները արմատի կրկնությամբ և ածանցման միջոցով դարձնել բաշխական, նույնը դարձնել նաև դասական:
Մեկ- մեկ-մեկ, մեկական, առաջին
չորս- չորս-չորս, չորսական, չորրորդ
հինգ- հինգ-հինգ, հինգական, հինգերորդ
ութ- ութ-ութ, ութական, ութերորդ
ինը- ինը-ինը, իննական, իններորդ
տասը- տասը-տասը, տասական, տասներորդ
տասնինը- տասնինը-տասնինը, տասնիննական, տասնիններորդ

54․ Պարզի՛ր, թե տրված թվականներն ի՞նչ սկզբունքով են խմբավորվել.

Ա. Մեկ, հինգ, վեց, ութ, տասը, քսան, հարյուր, հազար- պարզ

Բ. Տասնմեկ, քսանյոթ, հարյուր տասնինը, հազար վեց հարյուր քսանութ- բարդ

Գ. Երեսուն, քառասուն, երկրորդ, հինգերորդ, վեցական, տասական- ածանցավոր

Դ. Հազար հինգ հարյուր յոթանասունմեկ, ութսունվեց, քսանյոթերորդ, քառասունմեկերորդ, մեկ երրորդ, երեք տասնորդական- բարդածանցավոր

Գրականություն. Ս.Ծնունդի օրվա առավոտը

Փիրըլ Ս.Բաք- Ս․ Ծնունդի օրվա առավոտը

1.Շարունակի’ր տղայի նամակը. «Իմ թանկագին սեր…»:

Չեմ էլ հիշում, թե վերջին անգամ երբ եմ ասել, որ քեզ սիրում եմ։ Ճիշտ է ուրիշ ամուսինների նման թանկարժեք ընծաներ չեմ նվիրոմ, բայց ուզում եմ միշտ ուրախ լինես։Այդ պատճառով խոհանոցում եմ և պատրաստում եմ քո սիրելի թխվածքաբլիթները:Երբ փորձես կասես արդյոք ստացվեց քեզ ժպիտ պարգևել:

Քո սիրելի ամուսին

2.Ներկայացրո’ւ հոգատարության վերաբերյալ քո’ պատկերացումը։

3.Մի քանի նախադասությամբ գրի’ր մեկ այլ ավարտ, որը քո կարծիքով կհամապատասխանի պատմվածքի բովանդակությանը

Կինն արթնացավ։ Արդեն շտապում էր խոհանոց և տեսավ ամուսնու կողմից իրեն ուղված նամակը և ուրախությունից վազեց խոհանոց, տեսավ թխվածքաբլիթները։ Այնքան ուրախ էր այնքան ուրախ, որ սկսեց պատրաստել զանազան ուտեստներ և անհամբեր սպասել մինչ ամոսինը տուն գա։

Քիմիա․ Նյութի գազային վիճակ․ Ձայնագրություն

Բազմաթիվ նյութեր սովորական պայմաններում գտնվում են գազային ագրեգատային վիճակում:Պինդ և հեղուկ ագրեգատային վիճակում գտնվող նյութերի մոլեկուլները, ատոմները կամ իոնները հպված են միմյանց, փոխազդում են միմյանց հետ, և հենց այդ կառուցվածքային մասնիկների սեփական չափերով է պայմանավորված նյութի ընդհանուր ծավալը: Ի տարբերություն պինդ և հեղուկ նյութերի, գազերում մոլեկուլները չեն հպվում միմյանց, նրանց միջև հեռավորությունը տասնյակ անգամներ գերազանցում է մոլեկուլների սեփական չափերը:

Գազերում միջմոլեկուլային հեռավորությունները պայմանավորված են արտաքին պայմաններով՝ ջերմաստիճան և ճնշում: Այդ պատճառով գազերն ունեն մի շարք ըհդհանուր ֆիզիկական հատկություններ: Օրինակ՝ բոլոր գազերի սեղմելիության հատկությունը նույնն է (Բոյլ-Մարիոտի օրենք), կամ՝ բոլոր գազերն ունեն նույն ջերմային ընդարձակման գործակից (Գեյ-Լյուսակի օրենք) և այլն:

Գազի ծավալը որոշվում է ոչ թե գազի մոլեկուլների սեփական չափսերով, այլ միջմոլեկուլային հեռավորություններով, ինչն էլ իր հերթին պայմանավորված է արտաքին պայմաններով՝ ճնշումով և ջերմաստիճանով:

Բազմաթիվ դիտարկումներից հետո իտալացի անվանի գիտնական Ամադեո Ավոգադրոն 1811 թվին առաջարկեց մի վարկած, որն այնուհետև ապացուցվեց և ձևակերպվեց որպես Ավոգադրոյի օրենք: 

Տարբեր գազերի հավասար ծավալներում արտաքին միատեսակ պայմաններում (ճնշում, ջերմաստիճան) պարունակվում են հավասար թվով մոլեկուլներ:

Երկու տարբեր գազերի համար ասվածը մաթեմատիկորեն կներկայացվի այսպես. եթե V1=V2, ապա N1=N2 հաստատուն ճնշման և ջերմաստիճանի պայմաններում: Հայտնի է, որ մոլեկուլային կառուցվածք ունեցող յուրաքանչյուր նյութի մեկ մոլը պարունակում է 6,02⋅1023 թվով մոլեկուլներ: Ավոգադրոյի օրենքից բխում է, որ մեկ մոլ քանակով ցանկացած գազի զբաղեցրած ծավալը պետք է լինի հաստատուն: Նորմալ պայմաններում (ն.պ.) (0C0, 101,3 կՊա ճնշում) այն կազմում է 22,4 լիտր և կոչվում է գազի մոլային ծավալ. Vm=22,4 լ/մոլ Սովորական պայմաններում գազեր են ոչ մետաղային տարրերի առաջացրած որոշ պարզ նյութեր՝ ջրածին, թթվածին, օզոն, ազոտ, քլոր, ֆտոր, որոշ ոչ մետաղային տարրերի ջրածնային միացություններ՝ մեթան, ամոնիակ, ացետիլեն, քլորաջրածին, ֆտորաջրածին, բրոմաջրածին, յոդաջրածին, սիլան և այլն, որոշ ոչ մետաղների օքսիդներ՝ ածխածնի, ազոտի և քլորի որոշօքսիդները, բոլոր իներտ գազերը՝ հելիում, նեոն, արգոն, կրիպտոն, քսենոն և այլն: Հեղուկ և պինդ նյութերի մոլային ծավալները պայմանավորված են իրենց խտություններով և միմյանցից խիստ տարբեր են:

Որոշակի n մոլ քանակով գազի ծավալը կարող ենք հաշվել հետևյալ բանաձևի միջոցով՝ V=n⋅Vm Օրինակ` 3 մոլ ջրածնի ծավալը նորմալ պայմաններում հավասար է. V=3 մոլ⋅22,4 մոլ/լ=67,2 լ

Այսօր կյանքի ամենատխուր կողմն այն է…

Որ մարդիկ ստում են առանց մտածելու։ Ստում են ու կարծում, որ այդպես լավ է։ Ստի և կեղծ խոստումների պատճառով է, որ աշխարհում քաոսային իրավիճակ է տիրում շուրջ բոլորը պատերազմներ են։ Եվ մարդիկ ստում են առանց մտածելու որ իրենց սուտը կյանքեր է խլում։

Գործնական աշխատանք

48.Նախադասությունների մեջ տրված բառերը գործածի՛ր մի դեպքում որպես գոյական, մյուս դեպքում որպես ածական:
Ապստամբ, խավար, դպրոցական, հարուստ, դավաճան, կենդանի:
Ապստամբների մեծ խումբ կար այնտեղ։
Ապստամբ աղջիկ էր։
Արևը խավար էր այսօր։
Խավար օր էր։
Դպրոցականները գնացին տուն։
Դպրոցական աղջիկը շատ հնարամիտ է։
Հարուստները օգնեցին աղքատ պապիկին։
Հարուստ երկիր էր։
Դավաճան մարդիկ միշտ էլ պատժվում են։
Ախ այդ դավաճանը։

49. Տրված զույգ բառերից կազմի՛ր ածականներ:
Առյուծ և սիրտ, տերև և փուշ, երանգ և երփն, ձայն և վիշապ, թույր և ձյուն, սուր և ծայր, դատարկ և գլուխ, շեկ և հեր, գունդ և ձև, փրփուր և բաշ, միշտ և ժպիտ, ձյուն և փրփուր:

Գործնական աշխատանք

44. Առաջին և երկրորդ շարքերից համապատասխան արմատները միացնելով ստացիր անձնանուններ:
ա. ոսկի, խաչ, ալ, վարդ, շող, ժիր
բ. տուր, վարդ, հատ, կաթ, այր, անուշ:

Ոսկեհատ, Խաչատուր, Ալվարդ, Ժիրայր, Վարդանուշ:

45.Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր համապատասխան հոլովով դրված գոյականներով:

Ո՞վ, ի՞նչը եկավ:
Ուսոցիչը եկավ։
Ձյունը եկավ։
Ո՞ւմ, ինչի՞  պայուսակը:
Աշակերտի պայուսակը։
Գնումների պայուսակը։
Մոտենալ ո՞ւմ, ինչի՞ն :
Մոտենալ վաճառողին։
Մոտենալ գրատախտակին։
Հեռանալ ումի՞ց, ինչի՞ց
Հեռանալ ընկերոջից։
Հեռանալ տնից։
Հիանալ ումո՞վինչո՞վ:
Հիանալ երեխայով։
Հիանալ նկարով։

46. Կազմիր տրված գոյականների սեռական հոլովը և նշիր, թե որ հոլովմանն է պատկանում:

Սենյակ- սենյակի- ի հոլովում
տուն- տան- ան հոլովում
քաղաք- քաղաքի-ի հոլովում
այգի- այգու-ու հոլովում
օր-օրվա- վա հոլովում
գեղեցկություն- գեղեցկության- ան հոլովում
լեռ-լեռան-ան հոլովում
քույր-քրոջ-ոջ հոլովում
դուռ-դռան-ան հոլովում
փողոց-փողոցի-ի հոլովում
բեռ-բեռի-ի հոլովում
գիրք-գրքի- ի հոլովում
ամիս- ամսվա-վա հոլովում
լուսամուտ-լուսամուտի-ի հոլովում
ձյուն-ձյան-ան հոլովում
ընկեր-ընկերոջ-ոջ հոլովում
ուսում- ուսման-ան հոլովում
աշուն-աշնան-ան հոլովում
գրիչ-գրչի- ի հոլովում
շուն-շան-ան հոլովում
ձուկ-ձկան-ան հոլովում
բարդի-բարդու-ու հոլովում
խաղող- խաղողի-ի հոլովում
զարգացում-զարգացման-ան հոլովում
դիմում-դիմումի-մի հոլովում
խնձորենի-խնձորենու-ու հոլովում
րոպե-րոպեի-ի հոլովում
շաբաթ-շաբաթվա-վա հոլովում
ապակի-ապակու-ու հոլովում
սար-սարի-ի հոլովում
պապ-պապի-ի հոլովում
մասրենի-մասրենու-ու հոլովում
մորեղբայր-մորեղբոր-ո հոլավում
գդալ-գդալի- ի հոլովում
սյուն-սյան-ան հոլովում
ձի-ձիու-ու հոլովում
երեկ- երեկվա-վա հոլովում
երեկո- երեկոի-ի հոլովում
խաղաղություն-խաղաղության-ան հոլովում։

Օրինակ`  սենյակ-սենյակի, ի հոլովման 

47.Տեքստից դուրս գրիր գոյականները և նշիր հոլովն ու հոլովման տեսակը:

Մեր կապիկը մի աֆրիկացուց էինք ձեռք բերել, որը վառ անհատականությամբ ու յուրահատուկ հումորով օժտված մի էակ էր: Ամեն օր նրան դուրս էինք տանում ու կապում ծառին: Առաջին երկու օրը խելոք նստում էր տան մուտքի մոտ, ու նրա կողքով չընդհատվող հոանքով անցնում էին որսորդները, մեզ սննդամթերք բերող պառավ կանայք, խումբ-խումբ վազում էին խխունջներ ու միջատներ բերող փոքրիկ տղաներ: Մենք ենթադրում էինք, որ այդ անդադար շարժումը կզվարճացնի ու կհետաքրքրի կապիկին: Այդպես էլ եղավ: Նա շատ շուտ գլխի ընկավ, որ պարանի երկարությունն իրեն թույլ է տալիս թաքնվել բակի դռնակի մոտ, և օգտվեց դրանից: Հենց որ ոչինչ չկասկածող մի աֆրիկացի բակ էր մտնում, կապիկն իսկույն դուրս էր ցատկում դարանից ու բռնում խեղճի ոտքը: Հետն էլ այնքան սոսկալի ճղճղոց էր գցում, որին նույնիսկ ամենապինդ նյարդերն ունեցող մարդը չէր դիմանում:

Օրինակ՝ կապիկը- ուղղական հոլով. ի հոլովում
Աֆրիկացու-բացառական հոլով․ ու հոլովում
Անհատականությամբ-գործիական հոլով․ան հոլովում
Հումորով-գործիական հոլով․ ի հոլովում
Էակ-Ուղղական հոլով, ի հոլովում
օր-ուղղական հոլով, վա հոլովում

Գրականություն․ՎԻԼՅԱՄ ՍԱՐՈՅԱՆ «ԾՆՆԴՅԱՆ ՏՈՆԵՐԻՑ ԵՐԵՔ ՕՐ ՀԵՏՈ»

Պատմվածքի ասելիքն այն է, որ ամեն մարդ չէ, որ կարող է ծնող լինել։ Ծնող միայն բարկանալով և երեխային հագցնելով չեն լինում։ Ծնող պետք է հոգով լինել։ Եվ ինչպես ներկայացված է պատմվածքում ինչ էլ լինի ինչ ել պատահի պետք չէ երեխային թողնել փողոցում միայնակ այն էլ ձմեռվա բուքին։

Գրականություն․ ՎԻԼՅԱՄ ՍԱՐՈՅԱՆ «ԾՆՆԴՅԱՆ ՏՈՆԵՐԻՑ ԵՐԵՔ ՕՐ ՀԵՏՈ»

Պատմվածքի ասելիքն այն է, որ ամեն մարդ չէ, որ կարող է ծնող լինել։ Ծնող միայն բարկանալով և երեխային հագցնելով չեն լինում։ Ծնող պետք է հոգով լինել։ Եվ ինչպես ներկայացված է պատմվածքում ինչ էլ լինի ինչ ել պատահի պետք չէ երեխային թողնել փողոցում միայնակ այն էլ ձմեռվա բուքին։ Իրականում երեխան, մեղք չուներ որ հայրը այդ օրը տրամադրություն չուներ և բարկացած էր։

Создайте подобный сайт на WordPress.com
Начало работы