Կարինե Դադոյանի Ուսումնական Բլոգ

105.Ընդգծել 3 բաշխական թվական:
ա. մեկ-մեկ, բազմակի, երկուական, ինը տասներորդ, հինգական, իններորդ:
բ. մեկումեջ, հինգ-հինգ, քսանական, չորսհինգերորդ, յոթական, երիցս:
գ. երկրորդական, տասնհինգ-տասնհինգ, յոթ ութերորդ, մեկական, բաշխական, տասական:

106.Թվականները գրել բառերով:
Հազար իննը հարյուր վաթսուն թվին Հայաստանում գործում էին քսանյոթ թատրոններ, քսանհինգ թանգարաններ, հազար հարյուր ութսունյոթ գրադարաններ, վեց հարյուր իննսունչորս կինոսարքավորումներ, իսկ հազար իննը հարյուր քառասուն թ.՝ տասներեք թատրոններ, տասնմեկ թանգարաններ, իննը հարյուր ութ գրադարաններ, հարյուր վաթսունութ կինոսարքավորումներ:
Հայաստանի Հանրապետության՝ ամենաբարձր լեռնագագաթներն են Արագածը՝ չորս հազար իննսուն մ, Կապուտջուղը՝ երեք հազար իննը հարյուր վեց մ, Մեծ Իշխանասարը՝ երեք հազար հինգ հարյուր քառասունիննը մ, Վարդենիսը՝ երեք հազար հինգ հարյուր քսաներեք մ:
Հայաստանի Հանրապետության ամենաերկար գետերն են Ախուրյանը, որի երկարությունը հարյուր ութսունվեց կմ է, Աղստևը՝ հարյուր երեսուներեք կմ:

107.Ընդգծել 3 կոտորակային թվական:
ա.մասնական, երկու երրորդ, տասներորդական, մեկ երկրորդ, չորս հինգերորդ, սակավաթիվ:
բ. մեկ երրորդ, հարյուրապատիկ, երկու ամբողջ վեց տասնորդական, ամբողջական, երկու յոթերորդ, հնգանիստ:
գ. երկրորդային, մեկ քառորդ, վեցական, հինգ վեցերորդ, կոտորակ, երեք ամբողջ տասնյոթ հարյուրերորդական:

1. 108.Հետևյալ բառակապակցություններից կազմիր գոյականներ:
2. Տասն օր- տասնօրյակ
3. հինգ տարի-Հինգամյա
4. մեկ ամիս- մեկամսյակ
5. ութ ոտք ունեցող- ութոտնուկ
6. հարյուր տարի- հարյուրամյա
7. ութ հոգուց բաղկացած- ուհոգանոց
8. հազար տարի- հազարամյակ
9. չորս հոգուց բաղկացած- քառյակ
10. երեք ամիս- եռամսյա
11. երեք հոգուց բաղկացած- եռյակ
12. երեք ոտք ունեցող- եռոտանի
13. 109.Ընդգծիր 3 դասական թվական:
14. ա. քսանմեկերորդ, մեկ չորրորդ, հազարավոր, երեսուներկուերորդ, առաջին, տասնմեկ:
15. բ. հնգյակ, հինգերորդ, երրորդական, մեկ հարյուրերորդ, ութերորդ, չորրորդ:
16. գ. երեք քառորդ, տասնիններորդ, երկրորդական, հիսունհինգերորդ, երկրորդ, երրորդություն:
17. 110.Ընդգծիր յուրաքանչյուր շարքում 5 թվական:
18. ա. քառապատիկ, զրո, վաթսունմեկերորդ, եռակի, տասներկու-տասներկու, յոթական, ութնյակ, չորսբոլորը, երկու հինգերորդ:
19. բ. թվային, տրիլիոն, երկակի, հինգ-հինգ, մեկմեկու, երեսունհինգ, երեք յոթերորդ, չորրորդ, տասնավոր
20. գ. վաթսուն, տասնմեկերորդ, հնգամյա, հարյուր-հարյուր, հնգանիստ, եռագույն, չորս քառորդ, հազար:
21. 111..Ընդգծիր 3 քանակական թվական;
22. ա. երրորդություն, թվական, հարյուր մեկ, քառասուն, եռապատիկ, միլիոն:
23. բ. քանակական, հինգ հարյուր, յոթնապատիկ, երկու հարյուր, տասը, յոթերորդ:
24. գ. տասնինը, քառյակ, մեկական, ութսուն, եռանիստ, հազար երկու հարյուր, միավոր:

ՀՐԱԺԵՇՏ Դու գնում ես՝ չգիտեմ ուր, Լուռ ու տխուր, Հեզ գունատվող աստղի նըման։ Ես գնում եմ տրտում-մենակ, Անժամանակ Ծաղկից ընկած թերթի նըման։ Դու գնում ես՝ չգիտեմ ուր, Սրտակըտուր Լացըդ պահած իմ հայացքից։ Ես գնում եմ լուռ անտրտում, Բայց իմ սրտում Ցավ է անվերջ, մահո՜ւ կսկիծ…

Մկանները հենաշարժիչ համակարգի ակտիվ մասերն են և ապահովում են շարժումների բազմազանությունը։ Մկանների շնորհիվ մարմինը պահպանում է հավասարակշռությունը, տեղաշարժվում է տարածության մեջ, իրականացնում կրծքավանդակի ու ստոծանու շարժումները, կլլման ակտը, աչքի շարժումները, ներքին օրգանների, այդ թվում՝ սրտի աշխատանքը։

Մկանները լինում են հարթ և միջաձիգ զոլավոր։ Մեր մարմնի կմախքային մկանները կազմված են միջաձիգ զոլավոր մկանային հյուսվածքից։ Չափահաս մարդու կմախքային մկանները կազմում են մարմնի զանգվածի 1/3-ը, իսկ երեխաներինը՝ 1/4-ը։ Ծերունական հասակում մկանային զանգվածի ծավալը փոքրանում է։ Մարզիկների մոտ այն կազմում է մարմնի ընդհանուր ծավալի 50 %-ը։ Մարդն ունի ավելի քան 600 մկան։ կմախքային մկանների գործունեությունը կարգավորվում է նյարդային համակարգով, նրանք զուրկ են ինքնավարությունից, որի համար կոչվում են կամային։ Մկանները հարուստ են արյունատար անոթներով, որոնք ապահովում են նրանցում ընթացող նյութափոխանակությունը։

Կմախքային մկաններն ունեն բարդ կառուցվածք։ Յուրաքանչյուր մկան կազմված է շարակցահյուսվածքային միջնաշերտով միմյանցից բաժանված բազմաթիվ խրձերից։ Արտաքինից մկանը ծածկված է ամուր թաղանթով՝ փակեղով։ Մկանախրձերում գտնվում են տարբեր երկարության մկանաթելեր։

Յուրաքանչյուր մկանաթել ունի լայնակի շերտավոր կառուցվածք, որը պայմանավորված է նրա մեջ գտնվող հարյուրավոր սպիտակուցային թելերի որոշակի դասավորությամբ։ Մկանաթելերի խրձերում լայնակի շերտավորությունն ավելի է ընդգծվում, որի համար ստացել են միջաձիգ զոլավոր մկան անունը։ Յուրաքանչյուր մկանի մոտենում են զգացող և շարժիչ նյարդաթելեր։ Մկաններն իրենց ծայրերի ջլերով ամրանում են ոսկրերին։ Որոշ դեպքերում ջլերը ներհյուսվում են մաշկի մեջ (դիմախաղի մկաններ)։ Ջիլը կազմված է ներդակազմ շարակցական հյուսվածքից, չի կծկվում և դիմանում է մեծ ծանրության, օրինակ աքիլեսյան ջիլը դիմանում է մինչև 400 կգ ծանրության։
Միջաձիգ զոլավոր մկանների դերն օրգանիզմում բազմազան է։ Նրանք մասնակցում են մարմնի խոռոչների և օրգանների պատերի կազմությանը (կրծքի, որովայնի խոռոչ, ըմպան, կոկորդ) ապահովում են մարմնի կեցվածքը, հավասարակշռությունը, ձայնի առաջացումը։ Միջաձիգ զոլավոր մկանները մասնակցում են շնչառական և կլլման շարժումներին, ձևավորում են դիմախաղը, ապահովում ակնաշարժ և ծամիչ ապարատի գործունեությունը։ Նրանց կծկումը կմախքի հետ միասին ապահովում է մարմնի տեղափոխությունը տարածության մեջ, ջերմության առաջացումը։

Տեսական մաս
էջ 33` (8-7) — (8-11)

Առաջադրանքներ
էջ 82, խնդիրներ՝ 458; 459; 465-470

Ոչ, կենտրոնական անկյան գագաթը գտնվում է շրջանագծի կենտրոնում։

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Գտեք քառակուսու կողմը, եթե նրա մակերեսը հավասար է՝

ա)s= 25սմ²
a=սմ

բ) s=1մ²,
a=1մ

գ) s=400մմ²,
a=20մմ

դ) s=49 դմ²,
a=7դմ

ե) s=16 կմ²,
a= 4կմ

զ) s=1հա:
a=100մ

2) Գտեք տված թվերի քառակուսի արմատները՝

ա) √10 000=100
բ) √3600= 60
գ) √640 000=800
դ) √1 000 000= 1000
ե) √16=4
զ) √25=5
է) √3025=25
ը) √49=7

3) Պատասխանի՛ր հարցերին՝ հիմնավորելով:

ա) Կարո՞ղ է արդյոք իրական թվի քառակուսին լինել բացասական թիվ:
Պատ․՝ Գոյություն չունի իրական թիվ, որի քառակուսին հավասար կլինի բացասական թվի։

բ) Ի՞նչն են անվանում քառակուսի արմատ տված թվից:
Պատ․՝ քառակուսի արմատ տրված b թվից անվանում են այն թիվը, որի քառակուսին հավասար է b-ի։

գ) Քանի՞ քառակուսի արմատ ունի դրական թիվը, զրոն:
Պատ․՝ գոյություն ունի երկու քառակուսի արմատ ցանկացած b դրական թվից։
b+0-
Պատ․՝ զրոյի քառակուսի արմատը միակն է և այն հավասար է 0-ի։

դ) Գոյություն ունե՞ն արդյոք իրական թվեր, որոնք բացասական թվի քառակուսի արմատ են:
Պատ․՝ քառակուսի արմատ բացասական թվից գոյություն չունի։

Լրացուցիչ առաջադրանքներ (տանը)

4) Գտեք թիվ, որի քառակուսին հավասար է՝

ա) 4;
2²=4
(-2)²=4
բ) 100;
10²=100
(-10)²=100
գ) −6 գոյություն չունի
դ) 81
9²=81
(-9)²=81

ե) −0,25; — գոյություն չունի
զ) 0; է) 0,09; ը) 1,21:

5) Ապացուցեք, որ

ա) 11-ը 121-ի քառակուսի արմատ է,
11²=121

բ) -13-ը 169-ի քառակուսի արմատ է,
(-13)²=169

գ) 1,7-ը 2,39-ի քառակուսի արմատ չէ,
1,7² 2,29= չէ 2,39

դ) -0,7-ը -0,49-ի քառակուսի արմատ չէ:
(-0,7)²=0,49 =չէ -0,49

Հավելյան առաջադրանքներ կրկնողության համարշ

6) Գրեք ամբողջ ցուցիչով աստիճանի տեսքով, եթե a0`

7) Հաշվեք.

102.Կազմիր բայեր տրված գոյականներից:
Գիշեր- գիշերել
պատիժ- պատժել, պատժվել
վեճ- վիճել
շղթա- շղթաել
հաշիվ- հաշվել
դեզ-դիզել
կոճակ-կոճկել
հույս- հուսադրել
սղոց- սղոցել
վճիռ- վճռել
տոն- տոնել
փունջ- փնջել
կարոտ- կարոտել
վկա- վկաել
կազմ- կազմել
կերակուր- կերակրել
պատվեր- պատվիրել
հունձ- հունձել
սոսինձ- սոսնձել
շող- շողալ
որոտ-որոտալ
մեխ- մեխել
քրքիջ- քրքջել
մաղ- մաղալ
ավել- ավլել
գին- գնել
նվեր- նվիրել

103.Գտիր առաջին շարքի բայերի հոմանիշները երկրորդ շարքում:
ա. հիանալ, ապաքինվել, դալկանալ, պարծենալ, չքանալ, ընկղմվել, ոգևորել:
բ.  գոտեպնդել, անհայտանալ, սուզվել, զմայլվել, հպարտանալ, գունատվել, առողջանալ:

ա. ննջել, կողոպտել, հանդգնել, մտածել, ենթարկվել, վրնջալ, մարտնչել;
բ.  համարձակվել, պայքարել, հնազանդվել, խորհել, խրխնջալ, թալանել, նիրհել:

104.Որոշիր տրված բայերի դեմքը, թիվը, ժամանակը:

Բոցկլտում է- երրորդ դեմք, եզակի թիվ, ներկա ժամանակ
բացատրել ենք
պիտի մասնակցեմ

կսովորենք
ենթադրում էի
ծանոթացել էիր
սայթաքեցիր
մրցելու են
նորոգում ենք
խաղացել են
խոստացան
սերտում ես
աջակցել են
կհեռագրեն,
շնորհավորում էին
հաշտվելու են
թաքցրել էին

1. 1 fed up
   2 to ground
   3 to come of age
   4 to have a go at
   5 a couple
   6 only 21
   7 you are not allowed to do
   8 you turn 21

Փորձել պետք է միշտ, անկախ նրանից, թե ինչքան մեծ է փորձությունը։ Վախը ավել հեշտ է հաղթահարել քան ափսոսանքը, որ չփորձեցիր։

Լուծի՛ր խնդիրներն անպայման համակարգերի միջոցով՝ ներմուծելով x և y փոփոխականները.

1) Դպրոցականները էքսկուրսիա գնացին: Նրանք վերադարձան այլ ճանապարհով, որ 7 կմ-ով կարճ էր առաջինից: Որքա՞ն է յուրաքանչյուր ճանապարհի երկարությունը, եթե դպրոցականներն ընդամենը անցան 41 կմ:
Առաջին ճան․ երկ xկմ=
Երկրորդ ճան․ երկ 7կմ-ով պակաս= 41կմ
Լուծում՝
1․ 41-7=34(կմ)
2․ 34։2=17(կմ)(երկրորդ ճանապարհՃ
3․ 17+7=24(կմ)( առաջին ճանապարհ)

2) Դպրոցը ձեռք բերեց 4 բազկաթոռ և 2 սեղան, դրանց համար վճարելով 36 000 դրամ: Եթե գնվեր 2 բազկաթոռ և 3 սեղան, ամբողջ գնումը 14 000 դրամ-ով պակաս կլիներ: Առանձին-առանձին որքա՞ն  արժեն բազկաթոռը և սեղանը:
4 բազկաթոռ=36000դր․
2 տեղան=

2բազկաթոռ
3 սեղան կվճարեր 14000-ով պակաս այսինքն՝ 22000դր․

ենթ․ 1 բազկաթոռը արժի x դ․ | 4բազ․ կլինի 4xդ․
1սեղ y դ | 2սեղ․ 2y դրամ
Հավասար կլինի 4x+2y=36000

1բազ․ արժի xդ | 2բազ․ 2xդ․
1սեղ․ արժի y դ․| 3սեղ 3 yդ

Հավասար կլինի 2x+3y=22000
Կազել հավասարում
4x+2y=36000
2x+3y=22000
4x+6y=44000
4x+2*2000=36000
4x=36000-4000
4x=32000
x=32000/4=8000(դ)
Պատ․՝ բազկաթոռ՝ 8000դ, սեղան 2000 դ

Ենթ․ առաջին x= գում 418=>x+y=418
երկրորդ y=

առաջին x
երկրորդ y/4 218=> x+y/4 =218

Կազմել հավասարում
x+y=428
x+y/4=218
y-y/4=428-218
y-y/4=210
(1-1/4)y=210
y=210:3/4=210/1*4/3=280, y=280
x+y=428
x+280=428
x=428-280=148
Պատ․ ՝ 148։
Հավելյալ առաջադրանքներ