Կարինե Դադոյանի Ուսումնական Բլոգ

102.      Փակագծում տրված գոյականները գրի´ր եզակի կամ հոգնակի ձևով (պահանջվող ձևն ինչպե՞ս գտար):

Տղան համարձակ աոաջ եկավ: Օրերը ամառանոցում արագ ու հետաքրքիր են անցնում: Ծովափի ժայոերին թառել են սպիտակ թռչուններ: Ոստիկանները այդ տանը մի իսկական գա­զանանոց հայտնաբերեցին: Մարդիկ կարող են հիսուն ձևով «այո» ասել, բայց այդ բառի գրության միայն մեկ ձև կա: Այդ լճի ջուրը երբեք չի սաոչում: Մաքուր, անձրևից դեռ թաց փողոցը դատարկ էր: Հավանաբար մարդիկ քնած էին:

103.      Որոշի´ր, թե ընդգծված բառին տրված հարցերից ո՞րն է համապատասխանամ:

Հեռվում երևացին նավեր: (ինչե՞ր)

Հեռվում երնացողը նավ էր: (ի՞նչ)

Քաղաքում կային այգիներ: (ի՞նչ, ինչե՞ր)

Դա քաղաքի ամենամեծ այգին էր: (ի՞նչը)

Ի՜նչ ծանոթ ձայն էր: (ի՞նչ)

Դրսից ծանոթ ձայներ էին լսվում: (ինչե՞ր)
Եթե բարձր ձայներ, անպայման կլսեինք: ( ի՞նչ աներ)   ,

Ձեր տղան էր եկել: (ո՞վ)

Տղաներ եկան, որ օգնեն: ( ովքե՞ր)

Դա առաջնորդին ծանոթ նետ էր: (ի՞նչ) Տղան փետուրներից սարքել էր նետեր: (ինչե՞ր)

Որ դիպուկ նետեր, ոսկե խնձորը կգցեր: ( ի՞նչ աներ)

104.      Հարցերին պատասախանի´ր և պատասխաններն այնպես գրի´ր, որ տեքստի ընդարձակ փոխադրություն ստանաս:

Երեք հազար տարեկանում ավտովթարից կործանվեց ձիթապտղի այն ծառը, որի տակ հույն մեծ փիլիսոփա Պլատոնն իր սաների հետ զրույցներ էր անցկացնում:

Հարցեր

Ո՞վ էր Պլատոնր:
Պլատոնը հույն մեծ փիլիսոփա էր:
Նա ի՞նչ սովորություն ուներ (ինչպե՞ս էր ուսուցանում սաներին):
Պլատոնն իր սաների հետ զրույցներ էր անցկացնում:
Որտե՞ղ էր  ուսուցանում  սաների հետ:
Սաների հետ ուսուցանում էր ձիթապտղի ծառի տակ:
Ինչքա՞ն ապրեց ծառը:
Ծառը ապրեց երեք հազար տարի:
Ծառն ինչի՞ց կործանվեց:
Այն կործանվեց ավտովթարից
Այս պատմությունից ի՞նչ հետևություն կարելի է անել:

105.      Գտի՛ր Ա  և Բ շարքի բառերի տարրերությունը : Բ շարքր տրված բայերով  շարունակի´ր:

Ա            Բ

Կտրել – կտրատել
կտրտել

թռչել – թռչկոտել,
թռվռալ

վազել — վազվզել

ա) Պատռել, նստել, ջարդել, ծակել, ցատկել, ճխլել:
բ) Ծամել, կռռալ, թափել,  կապել, թշշալ (սրանցից կազմված բառերն ինչո՞վ տարբերվեցին մյուսներից):

Դա առաջնորդին ծանոթ նետ էր: (ի՞նչ, ինչե՞ր, ի՞նչ աներ) Տղան փետու րներից սարքել էր նետեր: (ի՞նչ, ինչե՞ր, ի՞նչ աներ)

Որ դիպուկ նետեր, ոսկե խնձորը կգցեր: (ի՞նչ, ինչե՞ր, ի՞նչ աներ)

Ա            Բ

Կտրել – կտրատել
կտրտել

թռչել – թռչկոտել,
թռվռալ

վազել — վազվզել

Թվերից, թվաբանական գործողություններից և փակագծերից կազմված իմաստալից արտահայտություններն անվանում ենք թվային արտահայտություններ։

Օրինակ՝  25* (106 — 196:4): 

Կարող ենք հաշվել յուրաքանչյուր թվային արտահայտության արժեքը։ Դրա համար անհրաժեշտ է հիշել գործողությունների կատարման կարգը․ սկզբում հաշվում ենք փակագծերի մեջ եղած արտահայտության արժեքը, ապա ըստ հերթականության բազմապատկում կամ բաժանումը, ապա գումարումը կամ հանումը, ընդ որում բազմապատկումը կամ բաժանումը և գումարումը կամ հանումը կատարում ենք այն հերթականությամբ, որով հանդիպում է։

Առաջադրանքներ

1. Գրի՛ր թվային արտահայտությունը և հաշվի՛ր արժեքը․

ա) (−2) և 3 թվերի արտադրյալը,
(-2)x3=-6
բ) 12 թվի կրկնապատիկը,
12×2=24
գ) 35 և 4 թվերի քանորդը,
35:4 = 8 3\4
դ) 5 թվի եռապատիկը,
5×3=15
ե) 2 և 3 թվերի գումարի կրկնապատիկը,
2+3=5 5×2=10
զ) −5 և 4 թվերի արտադրյալը,
-5×4=-20
է) 7 և 2 թվերի արտադրյալի կրկնապատիկը,
7×2=14 14×2=28
ը) 4 թվի և 6 թվի կրկնապատիկի արտադրյալը։
(4×2)x (2×6)= 96

2. Հաշվի՛ր նշված թվերի կիսագումարը․
ա) (6+24):2=15
բ) (13+49):2= 31
գ) (91+ 33):2=62
դ) (101+ 9)=55

3. Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը․

1. Բնութագրի՛ր Ավ. Իսահակյանի «Ամենապիտանի բանը » հեքիաթի թագավորին:
   Ավ. Իսահակյանի «Ամենապիտանի բանը » հեքիաթի թագավորը իմաստուն, խելացի, բարի մարդ էր:
2. Լույսն է ամենապիտանի բանն աշխարհի: Համամի՞տ ես արդյոք թագավորի կրտսեր որդու հետ: Ինչո՞ւ:
   Այո, համամիտ եմ թագավորի կրտսեր որդու հետ, քանի որ նա ի նկատի ունի գիտության լույսը:
3. Թվարկի՛ր հեքիաթի հերոսներին:
   Թագավորը իր երեք որդիները և ժողովուրդը:
4. Տրված արտահայտություններից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր` դրանք գործածելով՝

ա) ուղիղ իմաստով,

Վիրավորը գլուխը տվեց, որպեսի վիրակապը փոխեն:

Երեխան մատիտը աչքը մտցրեց:

Դպրոցում երեխաները ձեռք ձեռքի տվեցին և մի մեծ շրջան կազմեցին:

բ) որպես դարձվածք

Հյուրերը գլուխ տվեցին և տեղավորվեցին առաջին շարքում:

Այդ արարքով տղան թագավորի աչքը մտավ:

Այս դժվարին պահին պետք է ձեռք ձեռքի տանք և շենացնենք մեր երկիրը

Գլուխ տալ, աչքը մտնել, ձեռք ձեռքի տալ։

1.Պատրաստվել բանավոր քննարկման․

Մեխանիկական շարժում, արագություն

Լուծել խնդիրները.

1.Վազորդը 20 վ-ում անցել է 100 մ ճանապարհ,հաշվել նրա շարժման արագությունը:

V=s\t

v= 100:20=50

2.Որքա՞ն ժամանակում ինքնաթիռը կթռչի Երեւանից Հռոմ, եթե այդ քաղաքների միջեւ օդուղու երկարությունը 3600 կմ է, իսկ ինք- նաթիռի արագությունը` 800 կմ/ժ:

3600×800=

Հեքիաթից դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր:

Աբեթ -աբեթենուց, այրած կտավից, բամբակաթելից կամ այլ նյութից պատրաստված դյուրավառ նյութ:

Պաշարել- շրջապատել, շրջափակել, պատտել

վեհ- վսեմ, բարձր, վեհապանծ

• Կապույտով նշված բառերի հոմանիշները գրի՛ր:
  երկիր-  Երկրագունդ, հողագունդ, աշխարհ: 2. Հայրենիք, բնաշխարհ, ծննդավայր, մայր երկիր:
   իմաստուն-  Խելոք, խելացի, խոհեմ, բանիմաց
  վեհ կամք- Հպարտ ցանկություն, բաղձանք, 
  շտեմարան-  պահեստ, ամբար:
  փափագ-  Բուռն ցանկություն, տենչ:
  ուղի-  բացված ճանապարհ
   բարքեր- ապրելակերպ, սովորույթ:
• Կանաչով նշված բառերի հականիշները գրի՛ր:
   ամենապիտանի- անպետք
  վառել- մարել, հանգցնել
  իմաստուն- տգետ
   լույս- խավար
  լցնել- դատարկել
  երիտասարդ- ծեր

94  Ընդգծված բառերը (գերադրական աստիճանի ածականները) փոխարինի´ր հոմանիշ ձևերով:

Օրինակ՝ Հայաստանի ամենամեծ քաղաքը Երևանն է:-Հայաստանի ամենից մեծ քաղաքը Երևանն է: Կամ՝ Հայաստանի մեծագույն քաղաքը Երևանն է:
Ամենահին բառարանը հայտնաբերվել է Սիրիայում՝ հնագիտական պեղումների ժամանակ:

Ամենից հին բառարանը հայտնաբերվել է Սիրիայում՝ հնագիտական պեղումների ժամանակ:

Հնագույն բառարանը հայտնաբերվել է Սիրիայում՝ հնագիտական պեղումների ժամանակ:
Աշխարհի ամենալայն ծառուղին և ամենաերկար փողոցը Բուենոս Այրեսում են:

Աշխարհի ամենից լայն ծառուղին և ամենաերկար փողոցը Բուենոս Այրեսում են:

Մեր մոլորակի վրա հանդիպող ամենից հազվադեպ հիվանդությունը «կուրու» կամ ծիծաղի

հիվանդություն է կոչվում: (Մինչև այժմ դա միայն Նոր Գվինեայում է նկատվել: Հիվանդացածներից ոչ մեկը չի փրկվել):

Մեր մոլորակի վրա հանդիպող ամենահազվադեպ հիվանդությունը «կուրու» կամ ծիծաղի

հիվանդություն է կոչվում: (Մինչև այժմ դա միայն Նոր Գվինեայում է նկատվել: Հիվանդացածներից ոչ մեկը չի փրկվել):

Ամենից թանկ գիրքը 1455թ. Գուտեմբերգի (առաջին տպագրիչն է)տպագրած «Աստվածաշունչն» է, որի մեկ օրինակի համար 1926թ. երեսունհինգ հազար դոլար են վճարել:

Ամենաթանկ գիրքը 1455թ. Գուտեմբերգի (առաջին տպագրիչն է)տպագրած «Աստվածաշունչն» է, որի մեկ օրինակի համար 1926թ. երեսունհինգ հազար դոլար են վճարել:

Աշխարհի ամենից աղմկոտ քաղաքը Եգիպտոսի մայրաքաղաքն է՝ Կահիրեն, որտեղ այդ երկրի բնակչության մեկ քառորդն է ապրում:

Աշխարհի ամենաղմկոտ քաղաքը Եգիպտոսի մայրաքաղաքն է՝ Կահիրեն, որտեղ այդ երկրի բնակչության մեկ քառորդն է ապրում:.

Հնագույն օրացույցը գրպանի հայերեն օրացույցն է, որը 1757թ. Վենետիկի Մխիթարյաններն են հրատարակել: Դա աշխարհի տպագիր օրացույցների մեջ ամենաերկարակյացն է. հրատարակությունը մինչև հիմա չի ընդհատվել:

Ամենահին օրացույցը գրպանի հայերեն օրացույցն է, որը 1757թ. Վենետիկի Մխիթարյաններն են հրատարակել: Դա աշխարհի տպագիր օրացույցների մեջ ամենաերկարակյացն է. հրատարակությունը մինչև հիմա չի ընդհատվել:

Ամենից հին օրացույցը գրպանի հայերեն օրացույցն է, որը 1757թ. Վենետիկի Մխիթարյաններն են հրատարակել: Դա աշխարհի տպագիր օրացույցների մեջ ամենաերկարակյացն է. հրատարակությունը մինչև հիմա չի ընդհատվել:

 Ամերիկայում գտնվել է թռչող մողեսի մնացորդ, որը մինչև այժմ հայտնի գտածոներից մեծագույնն է (թևերի բացվածքը տասնհինգ մետր է եղել):

Ամերիկայում գտնվել է թռչող մողեսի մնացորդ, որը մինչև այժմ հայտնի գտածոներից ամենամեծն է (թևերի բացվածքը տասնհինգ մետր է եղել):

Ամերիկայում գտնվել է թռչող մողեսի մնացորդ, որը մինչև այժմ հայտնի գտածոներից ամենից մեծն է (թևերի բացվածքը տասնհինգ մետր է եղել):

Շվեյցարական «օմեգա» ժամացույցների ֆիրմայում աշխարհի ամենաբարդ ժամացույցն է ստեղծվել(Սարքը ցույց է տալիս Եվրոպայի, Ամերիկայի և Ավստրալիայի մի քանի քաղաքների ժամանակը, ինչպես նաև արևի, լուսնի, մոլորակների, մեծ համաստեղությունների դիրքն ամեն վայրկյան):

Շվեյցարական «օմեգա» ժամացույցների ֆիրմայում աշխարհի ամենից բարդ ժամացույցն է ստեղծվել(Սարքը ցույց է տալիս Եվրոպայի, Ամերիկայի և Ավստրալիայի մի քանի քաղաքների ժամանակը, ինչպես նաև արևի, լուսնի, մոլորակների, մեծ համաստեղությունների դիրքն ամեն վայրկյան):

Շվեյցարական «օմեգա» ժամացույցների ֆիրմայում աշխարհի բարդագույն ժամացույցն է ստեղծվել(Սարքը ցույց է տալիս Եվրոպայի, Ամերիկայի և Ավստրալիայի մի քանի քաղաքների ժամանակը, ինչպես նաև արևի, լուսնի, մոլորակների, մեծ համաստեղությունների դիրքն ամեն վայրկյան):

95. Հարցում արտահայտող բառերի փոխարեն համապատասխան բառեր կամ բառակապակցություններ գրելով՝ նախադասություննե´ր ստացիր:

Օրինակ՝ Ինչքա՞ն ժամանակ ո՞վ ի՞նչ էր անում ինչի՞ ի՞նչը-Ամբողջ օրը կինը փնտրում էր աղմուկի պատճառը:
Ինչպիսի՞ ի՞նչը ի՞նչ էր անում:

Փոքրիկ աղջիկը խաղում էր:
Քանի՞ ինչե՞րը ի՞նչ արեցին, որտե՞ղ:

Երեք տանկերը հայտնվեցին ռազմադաշտում:
Ո՞ւմ ի՞նչը  ի՞նչ էր անում, որտե՞ղ:

Տատիկի թոռնիկը խաղում էր բակում:
Ո՞ր ո՞վ ի՞նչ արեց, ե՞րբ:

Գեղեցիկ աքաղաղը ծուղրուղու կանչեց առավոտյան:

96. Բացատրի´ր՝ ընդգծված բայերի իմաստների տարբերությունը  ո՞րն է:

Փայտը կոտրեցի: — Փայտը կոտրատեցի:

Կողպեքը չխկաց ու բացվեց:-Կողպեքը չխչխկաց ու բացվեց:

Հանկարծ թփերը խշշացին: — Հանկարծ թփերը խշխշացին:

Վարպետը պաստառը պատից պոկեց:-Վարպետը պաստառը պատից պոկոտեց:

Կոտրատել, չխչխկալ, խշխշալ, պոկոտել բառերում մենք տեսնում ենք գործողության կրկնություն:

Միջագետքի (Եփրատ ու Տիգրիս գետերի միջին և ստորին հոսանքների ավազանը) հարավը կոչվել է Շումեր: Մ. թ. ա. XXIV դարում Ումմա քաղաքի արքան իր տիրապետությունն է հաստատել շումերական բոլոր (Ուր, Ուրուկ, Քիշ, Լագաշ և այլն) քաղաքների վրա, առաջին անգամ Շումերը միավորել է մեկ պետության մեջ:  Սակայն շուտով Աքքադը նվաճել է շումերական պետությունը:Աքքադը Շումերից հյուսիս էր: Նրա հիմնադիրը՝ Սարգոն I-ը (մ. թ. ա. 2330– 2295 թթ.), պատմության մեջ առաջին անգամ ստեղծել է հատուկ մարզված մշտական զորք՝ բաղկացած 5400 զինվորից, նվաճողական ու կողոպտչական արշավանքներ ձեռնարկել շրջակա երկրների և ցեղերի դեմ՝ Պարսից ծոցից հասնելով մինչև Տավրոսի լեռներ, Էլամից` մինչև Միջերկրական ծով: 

1. Գրատախտակին գրված են մի քանի իրարից տարբեր բնական թվեր: Դրանցից երկու ամենափոքր թվերի արտադրյալը 16 է, իսկ երկու ամենամեծ թվերի արտադրյալը՝ 225: Որքա՞ն է բոլոր թվերի գումարը:
   2+8+9+25= 44
2. Գտիր ամենամեծ թիվը, որը կարող ենք ստանալ քարտերն իրար կողք դնելով․
   
   
   309
3. Լուսինեն և Լիլիթը պայմանավորվել են հանդիպել թատրոնի մոտ ժամը 21:00-ին: Լուսինեի ժամացույցը սխալ է, այն ետ է ընկնում 3 րոպեով, սակայն նա մտածում է, որ ժամացույցն առաջ է 2 րոպե: Լիլիթի ժամացույցը նույնպես սխալ է: Այն առաջ է ընկնում 2 րոպեով, իսկ Լիլիթը մտածում է, որ այն ետ է 3 րոպե:Նրանցից ո՞վ կուշանա հանդիպումից:
   
4. Դասարանի 31 աշակերտներից 21-ը ցանկություն հայտնեց սովորել անգլերեն, իսկ  18-ը՝ ֆրանսերեն։ Քանի՞ աշակերտ ցանկություն հայտնեց սովորել երկու լեզուներն էլ։
   ոչվոք:
5. Վաճառողին հարցրին, թե քանի՞ գլուխ պանիր է այսօր վաճառել: Նա պատասխանեց. «Այսօր չորս գնորդ է եկել, նրանցից յուրաքանչյուրը գնել է մնացած պանրի կեսը և ևս կես գլուխ պանիր»: Արդյունքում ամբողջ պանիրը վաճառված է: Քանի՞ գլուխ պանիր է վաճառվել։
   4
6. Դասարանում կա 20 աշակերտ: Նրանք նստած են զույգերով: Տղաների մեկ երրորդ մասի կողքին նստած է աղջիկ, աղջիկների կեսի կողքին նստած է տղա: Քանի՞ տղա կա դասարանում:
7. Միջազգային համաժողովի 15 մասնակիցներից  10-ը խոսում էին անգլերեն, իսկ  8-ը՝  և՛ անգլերերն, և՛ ֆրանսերեն։ Հայտնի է նաև, որ 3 մասնակից այդ երկու լեզուներից ոչ մեկին չէր տիրապետում։ Քանի՞ մասնակից էր խոսում ֆրանսերեն։
   8
8. Դասարանի աշակերտներից 25-ը ցանկություն հայտնեցին սովորելու անգլերեն, 13-ը՝ գերմաներեն, 10-ը՝ ֆրանսերեն։ Միաժամանակ 7 աշակերտ ցանկություն հայտնեց սովորել անգլերեն և գերմաներեն, 4 աշակերտ՝ անգլերեն և ֆրանսերեն, իսկ գերմաներեն և ֆրանսերեն ոչ մի աշակերտ չցանկացավ սովորել։ Քանի՞ աշակերտ կար դասարանում։
   52

Աշո՛ւն է, քամի…
Տերևներն մի-մի,
Արցունքի նման
Դողացին, ընկան…

Փչում է, ասես,
Ունայնության պես,
Քամին ամեհի
Ճամփում ամայի…

1.Բացատրի՛ր բառերը՝ ունայնություն, ամեհի, ամայի:

ունայնություն- ոչնչություն

ամեհի-  անզուսպ

ամայի- բնակությունից զուրկ

2. Մեկ նախադասությամբ գրի՛ր, թե ինչ է ներկայացված բանաստեղծության մեջ:

Փչում է աշնան ամեհի քամին ու քշում տանում տերևները:

3. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը:

բանաստեղծությունն արտահայտում է տխուր, աշնանային տրամադրություն:

4. Ինքդ փորձի՛ր որևէ բանաստեղծություն /կարող է ինել նաև քառատող/  հորինել աշնան մասին: /Տեղադրի՛ր բլոգում/:

Աշուն է կրկին,

Սուլում է քամին,

Տերևը դեղին փարվում է հողին: