Կարինե Դադոյանի Ուսումնական Բլոգ

Ex. 1 A
2.My uncle lives. in that house over there.
3.Do you like listening to CDs?
4. Alex and Sarah play computer games every weekend.
5. My father doesn’t like the same music as me.
6. Our teacher haldly ever gives us a lot of homework.
7. A .Does your mother work on Saturday?
B. Yes she does.
8. a.Do they write a lot of emails.
b. No, they don’t.
9. I don’t get up early at the weekend.

B.
2. My mum usually works in London, but this week she is working in New York.
3. I am reading a magazine at the moment. I’ts strange, because I don’t read magazines.
4. We don’t watch television very often, but we are watching an interesting programme at the moment.
5. A. Do your friends always swim in the sea?
b. no, not always. they are swimming in the pool today.
6.A. Karen’s not in her room. Is she helping Dad in the kitchen?
b. No, she is not . She has a shower.

2. a.
2. Drama
3. maths
4. English
5. Science
6. History
7. French
8.Geography
9.Technology
10.Chemestry

B. Hobbies and interests
Dancing, playing the guitar
Housework: Tidying up, cleaning the windows, doing the ironing.

Տեսական նյութ

Վարժություն 1։ Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով մեկ կամ
կրկնակ բաղաձայն։
Անդորր, բալլադ, պտտահողմ, բերրի, տարատեսակ, մրրիկ (հողմ), մրիկ
(հացաբույսերի հիվանդություն), տարրական, տոննա, բջջային, սովալլուկ,տարորոշել, այբբենական, երեսսրբիչ, երրորդ, հինգերորդ, չորրորդ,
անդորագիր, հովասուն, ուղևոր, հովվական, հովանոց, ուղղակի։

Վարժություն 2։ Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով բաց
թողած տառերը (նաև կրկնակ)։
Քարի մշակման վարպետությունը միջնադարյան Հայաստանում առավել
հարուստ ձևով է արտահայտվել խաչքարերի արվեստում։ Պահպանելով կանոնի վերածված կառուցվածքը՝ խաչքարերի հարդարանքի մեջ, տասնմեկերորդ
դարից սկսած, գերիշխող են դառնում երկրաչափական-գծային ու բուսական
բարդ հյուսվածքավոր զարդանախշերը։ Ընդ որում, բեկվող գիծը,
ստեղծելով երկրաչափական կոնկրետ պատկեր, չի ընդհատվում նույնիսկ այն
դեպքում, երբ դադարում է ուղղաձիգ լինելուց և ներփակվում մի այլ
երկրաչափական ձևի մեջ (շրջանակ, քառանկյունի)։ Դրանց օրինաչափ
հաջորդականությունն ու շաղկապվածությունը, ստեծելով որոշակի ռիթմ,
եզրագծում են խաչքարը։ Գծային հյուսվածքը թվում է անսկիզբ-անվերջ, իր
շարժման ընթացքի մեջ փոխակերպվում մի ձևից մյուսը՝ չսահմանագծելով
սկիզբն ու ավարտը։ Այս պարագայում զարդապատկերը իր անընդմեջ
հյուսվածքի շնորհիվ դառնում է անսահմանության ու հավերժականության։

Խորխե Բուկայ. «Չեմ կարողացել, չեմ կարողանում ու երբեք էլ չեմ կարողանա»

Հարցեր և առաջադրանքներ:
1.Ինչի՞ մասին է պատմվածքը:
Այս պատմությունը մի փղի մասին է որին փոքրուց շղթայված են պահել։ ԵՎ նա չի էլ պորձել ազատվել շղթայինց, որովհետև կարծել է, որ միևնույն է չի կարողանալու։
2.Ի՞նչ է սովորեցնում այս ստեղծագոծությունը:
Այս ստեղծագործությունը սովորեցնում է հավատալ սեփական ուժերին և փորձել անել անհնարինը։ Եթե միշտ մտածենք, որ չենք կարող, որ մեզ մոտ չի ստացվի ոչ մի արդյունքի չենք հասնի։ Պետք է վստահենք մեր ուժերին հաշվի չառնենք ուրիշների կարծիք
3.Նմա՞ն ես այդ փղիկին:
Նման չեմ այդ փղիկին, որովհետև, երբ ցանկանում եմ ինչ-որ բան անել, որքան էլ դժվար թվա, չեմ հրաժարվում այդ մտքից։
4.Բառարանի օգնությամբ գտիր տրված բառերի հոմանիշները` հսկայական, ամուր, ակնհայտ, անասելի, խելացի, ջանք, բազում:
hսկայական-խոշոր, բարձր, վիթխարի,
ամուր-Հաստատուն, տոկուն, կայուն, դիմացկուն,ուժեղ,ուժգին
ակնհայտ-Ակներև, ակնբախ
անասելի-Անպատմելի, աննկարագրելի, անճառելի, անխոսելի, անբարբառելի, անլուր, անձայնելի
խելացի -գիտուն,Խելոք, ուշիմ, բանիմաց, բանգետ, իմաստուն, խոհեմ, ողջամիտ
ջանք-ճիգ, փույթ, եռանդ, աշխատանք
բազում-բազմազան,շատ,
5. 5-7 նախադասությամբ գրավոր մեկնաբանի’ր հետեւյալ հատվածը։

«Բոլորս էլ ինչ-որ բանով նման ենք կրկեսի փղին. այս կյանքում մենք կապված ենք հարյուրավոր ցցերի, որոնք սահմանափակում են մեր ազատությունը:
Ապրում ենք` համարելով, որ «չենք կարող» անել բազում գործեր, ուղղակի, որովհետև, շատ վաղուց, երբ դեռ փոքր էինք, փորձել ենք ու չենք կարողացել:
Այն ժամանակ վարվել ենք այս փղի նման, մեր հիշողության մեջ գրանցել ենք այսպիսի հրահանգ. «Չեմ կարողացել, չեմ կարողանում և երբեք չեմ կարողանա»:
Մենք մեծացել ենք այս հրահանգով, որն ինքներս ենք մեզ տվել, և դրա համար էլ երբեք չենք փորձել ցիցը հանել»:

Մեր գործողություններ կախված են մեր մտքերից։ Այսինքն մենք ինչպես տրամադրվում ենք, այնպես էլ վարվում ենք։ Երբ ուզենում ենք ինչ-որ բան անել, դա մեզմոտ հաջողվում է, և հակառակը՝ չի ստացվում, երբ չենք ցանկանում անել։ Որքան էլ կողքից ասեն, որ մենք չենք կարող այդ բանը անել, մենք պետք է հավատանք մեր ուժերին և ապացուցենք, որ կարող ենք։ Ավելին մենք պետք է թույլ չտանք, որ որևէ մեկը մտածի կամ մեզ ասի, թե մենք չենք կարող։
Կարծում եմ անհնարին ոչինչ չկա, պետք է միայն փորձել և ամեն ինչ կստացվի։

Երբ ես փոքր էի, պաշտում էի կրկեսը, և կրկեսում ամենից շատ գազաններն էին ինձ դուր գալիս: Ինձ հատկապես փիղն էր գրավում, որը, ինչպես հետո իմացա, նաև մյուս երեխաների սիրելին էր:

Ներկայացման ժամանակ այդ հսկայական վայրի կենդանին ցուցադրում էր իր անասելի քաշը, ուժը, չափսերը… Բայց իր ելույթից հետո մինչև հաջորդ ելույթի սկիզբը նա շղթայված էր, շղթայի մի ծայրը կապված էր փղի ոտքին, իսկ մյուսը` գետնի մեջ խրված ցցին:
Այն ընդամենը փայտի մի կտոր էր, որ միայն մի քանի սանտիմետր էր խրված հողի մեջ: Չնայած շղթան հաստ էր և ամուր, ինձ համար ակնհայտ էր, որ այդպիսի կենդանին, որն ընդունակ է ծառեր արմատախիլ անելու, հեշտությամբ կարող էր այդ ցիցը հանել ու փախչել:
Ինձ համար հանելուկ էր մնացել` ի՞նչն էր նրան պահում, ինչո՞ւ նա չէր փախչում:
Երբ դեռ հինգ-վեց տարեկան էի, հավատում էի մեծահասակների իմաստնությանը: Չեմ հիշում` այս հարցերը ես տվեցի ուսուցչի՞ս, հայրիկի՞ս, թե՞ հորեղբորս: Նրանցից մեկն ինձ բացատրեց, թե փիղը չի փախչում, քանի որ  վարժեցված է:
Այդ ժամանակ ես տվեցի միանգամայն ակնհայտ հարց. «Եթե փիղը վարժեցված է, էլ ինչո՞ւ են նրան շղթայում»:
Հիշում եմ, որ ոչ մի բավարար պատասխան չստացա: Ժամանակի ընթացքում մոռացա փղին էլ, նրա հետ կապված հարցերն էլ և այդ մասին հիշում էի միայն մարդկանց շրջապատում, ովքեր գոնե մեկ անգամ այդ հարցն իրենց տվել են:
Մի քանի տարի առաջ հայտնաբերեցի, որ, հուրախություն ինձ,  բավականին խելացի մի մարդ գտել է հարցի պատասխանը` կրկեսային փիղը չի փախչում, որովհետև նա մանկուց կապված է նմանատիպ ցցի:
Աչքերս փակեցի և պատկերացրի ցցին կապված նորածին անպաշտպան փղին: Վստահ եմ, որ այն ժամանակ փղիկն ամբողջ ուժով ձգվել է` փորձելով ազատվել: Բայց, չնայած  ջանքերին, ոչինչ չի ստացվել, քանի որ ցիցն այն ժամանակ բավականին ամուր է եղել:
Պատկերացնում էի, թե ինչպես է նա երեկոյան ուժասպառ ընկնում, իսկ առավոտյան փորձում նորից ու նորից… Մինչև, իր համար սարսափելի մի օր, նա հնազանդվել է իր ճակատագրին՝ ընդունելով սեփական անզորությունը:
Այդ հսկա և հզոր փիղը կրկեսից չի փախչում, քանի որ խեղճը կարծում է, թե չի կարող:
Նրա հիշողության մեջ մնացել է անզորության այն զգացողությունը, որն ապրել է ծնվելուց անմիջապես հետո:
Եվ ամենավատն այն է, որ այդ հիշողությանը նա երբեք չի կասկածում:
Նա այլևս երբեք չի փորձել իր ուժը կիրառել:
-Այսպիսին է կյանքը, Դեմիան: Բոլորս էլ ինչ-որ բանով նման ենք կրկեսի փղին. այս կյանքում մենք կապված ենք հարյուրավոր ցցերի, որոնք սահմանափակում են մեր ազատությունը:
Ապրում ենք` համարելով, որ «չենք կարող» անել բազում գործեր, ուղղակի, որովհետև, շատ վաղուց, երբ դեռ փոքր էինք, փորձել ենք ու չենք կարողացել:
Այն ժամանակ վարվել ենք այս փղի նման, մեր հիշողության մեջ գրանցել ենք այսպիսի հրահանգ. «Չեմ կարողացել, չեմ կարողանում և երբեք չեմ կարողանա»:
Մենք մեծացել ենք այս հրահանգով, որն ինքներս ենք մեզ տվել, և դրա համար էլ երբեք չենք փորձել ցիցը հանել:
Երբեմն, շղթայի ձայնը լսելիս, հայացք ենք ձգում ցցին և մտածում.
Չեմ կարողանում և երբեք էլ չեմ կարողանա:
…. Եվ միակ ձևը պարզելու, որ դու  կարող ես ինչ-որ բանի հասնել, նոր փորձ անելն է, որի մեջ կներդնես քո ամբողջ ոգին:

1.Ինչ է ծավալը?
Ծավալը հավասար է մարմնի ծավալի և խտության հարաբերությանը։

2.Ինչ միավորներով է չափվում ծավալը (հիմնական և օգտագործվող)?
Ծավալը չափվում է մետր խորանարդ, սանտիմետր խորանարդ և այլ միավորներով։

3.Ինչ էր 1լ-ը,1մլ-ը(արտահայտել դմ3-ով,մ 3 -ով,սմ3-ով)?
1մլ=1սմ խորանարդ
1լ=1դմ խորանարդ

4.Ինչ է տարողականությունը?
Մարմնի որև է ծավալ ներգրավելու և տեղափոխելու հատկությունն է։

5.Ինչն են անվանում սանդղակի բաժամնման արժեք?
Երկու հարևան գծիկների միջև եղած հեռավորությունը կոչվում է սանդղակի բաժանման արժեք։

6..Ինչից է կախված չափման սխալը?
Չափման սխալը կախված է բաժանման արժեքից և ընդունված է անվանել, որ այն հավասար է բաժանման արժեքի կեսին

7..Ինչպես պետք է որոշել  կանոնավոր և անկանոն ձև ունեցող մարմինների ծավալները?
Մարմնի ծավալը հավասար է նրա զանգվածի և խտության հարաբերությանը։

1.Ընդգծված բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկական բառերով:

 Ժամանակակից ամենից կարևոր  խնդիրներից մեկն այն  է, որ երկրագնդի վրա զգալի ձևով պակասել է մաքուր ջրի քանակը` նրա պաշարների անխնայողաբար  օգտագործման և ջրամբարների ու գետնի տակի ջրերի չընդհատվելու աղտով լցվելու հետևանքով:
Միևնույն ժամանակ ջրի անլուծելի խնդիր է առաջ գալիս այն պատճառով, որ փոխվում Է ջրի մեջ հանքային աղերի և մանրագույն (միկրո) տարրերի պարունակությունը: Սրտանոթային համակարգը հիվանդանում է առանց ջրում լուծված անհրաժեշտ աղերի: Ջրի փոփոխությունը բացասաբար է անդրադառնում նաև երկրի բույսերի աշխարհի ու կենդանիների վրա:

2.Ընդգծված բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկական բառերով:

Փոքր Ասիայի Եփեսոս քաղաքում հարյուր քսան տարի շարունակ մի տաճար էին կառուցում` բուսականության և պտղաբերության աստվածուհի Արտեմիսի տաճարը: Լիդիական Կրեսոս թագավորը Արտեմիսի տաճարին սյուներ էր նվիրել: Աստվածների պատկերներով մարդու հասակ ունեցող բարձրաքանդակները զարդարում էին սյուները: Կրեսոսը Եփեսոսյսւն Արտեմիսին մի ուրիշ բարձրարժեք  ունեցող նվեր էլ էր ընծայել` կովերի` ոսկեձույլ դրոշմապատկերներ:
Երբ աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը համարվող այդ տաճարի շինարարությունն ավարտեց, գարմացրեց ու հիացրեց  բոլոր նրանց մեջ, ում վիճակվեց տեսնել մարմնակերտ  նրբագեղ շինությունը: Մ. թ. ա. 356 թ. Եփեսոսի բնակիչ ոմն Հերոստրատոս, ցանկանալով իր անունն անմահացնել, կրակի մատնեց նշանավոր սրբավայրը: Նրա հանցագործությունը բոլորին զայրացրեց: Փոքր Ասիայի բոլոր պետությունները միասին որոշեցին մոռացնել Հերոստրատի անունը: Պատմագիրները նույնիսկ տաճարի հրդեհի մասին գրելիս իրավունք չունեին հրդեհողի անունը նշելու: Բայց հին աշխարհի որոշ հեղինակներ, այնուամենայնիվ, պահեցին ոճրագրի անունը:

3. Տրված բաղադրյալ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

Մատնաչափ- մատի չափ
 կիսագունդ- կես գունդ
անհարթ- ոչ հարթ
անտեսանելի- ոչ տեսանելի
ինքնաշարժ- ինքնուրույն շարժվող
սկզբնական- ինչոր բանի սկիզբն ազդարարող
արեմտաեվրոպական- արևմտյան և եվրոպական
 աստղադիտարան- աստղերը դիտելու վայր
 համաշխարհային-ամբողջ աշխարհին վերաբերող
հավասարաչափ- հավասար չափ ունեցող

3. Տրված բաղադրյալ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

Մատնաչափ, կիսագունդ, անհարթ, անտեսանելի, ինքնաշարժ, սկզբնական, արեմտաեվրոպական, աստղադիտարան, համաշխարհային, հավասարաչափ:

. Հակ, անդր, արտ, համ, նախ, վեր, գեր, տար:

Բ. Կարծիք, դարձնել, գրել, գտնել, հարված, զգեստ, օրոք, դասել:
Նախօրոք, համակարծիք, անդրադարձ, վերադաս, համազգեստ, արտագրել, հակահարված

4. Ա շարքի նախածանցներից յուրաքանչյուրը բոլոր հնարավոր ձևերով բաղադրի՛ր Բ շարքի բառերի հետ:

Ա Անդր, հակ, համ, ենթ, նախ, ներ, պար, վեր, տար, փոխ:  

Բ. Կովկաս, (հ)արձակ, տարած, դարձ, դնել (դրել), կշիռ, մուծել, փակել, կանգնել, աշխարհ(իկ):
Անդրկովկաս, հակադարձ, վերադարձ, համարձակ, հակակշիռ, ներմուծել,ներաշխարհ, ներդնել, ներդրում,պարփակ, վերականգնել։

5. Տրված բաղադրյալ բառերից նոր բառեր կազմի՛ր` այլ արմատ կամ ածանց ավելացնելով:

Օրինակ`
ժառանգական — ժառանգականություն, տեխնիկական -գիտատեխնիկական:

Մարդկային- մարդ, մարդահամար, օդային, կաթնային, մարդկություն, գունային, երկնային, մարդաշատ
 ծայրահեղ- հեղեղ, ջրհեղեղ, գրչածայր
ստամոքսային- ստամոքսացավ, լուսային, գիշերային
 գիտակցություն- գիտակցաբար, գիտակցորեն, գիտնական, գիտակից, երջանկություն, բարեկեցություն,անգետ, գիտունիկ
ակնաբույժ- ակնթարթ, անասնաբույժ, վիրաբույժ, հոգեբույժ
մթնոլորտ- մթնշաղ,
 որոշում- որոշել
ընդհատ- ընդհատում, ընդհանուր,
 օրինաչափ-օրենք, չափագլան, չափերիզ
 ձեռնարկ- ձեռնարկություն, ձեռնահարկ
մանրէ- մանրէաբան
փոխանակություն:

Առաջադրանքներ

1) Միանդա՞մ են արդյոք հետևյալ արտահայտությունները.

ա) a    այո
բ) a+b     ոչ
գ) ba    այո
դ) b2c ոչ
ե) aba+b  ոչ
զ) axb  այո
է) 34xy  այո
ը) 0 ոչ
թ)   -1,26 այո
ժ) (a-b)3   ոչ
ի) p4xy   այո
լ)  7a-3 ոչ

2) Պարզերեք միանդամի գրությունը.

ա) 0ab- 0

բ) xy0z- 0

գ) 1kpx- kpx

դ) ab1m-abm

ե) a5b(-3)c(-8)- a12obc

զ) 6x12y(-13)z-

3) Ի՞նչ արժեք է ստանում 3x + 2y գումարը փոփոխականների հետևյալ արժեքների դեպքում.

x = 1.2, y = 1.5:

3*1.2+2*1.5=6.6

4) Գտեք թիվը, եթե հայտնի է, որ նրա 6.2%-ը հավասար է 9.3-ի:
150

5) Գրեք բոլոր այն միանդամները, որոնք ստացվում են տրված միանդամում արտադրիչների տեղերը փոխելիս.

ա) 3ab=ba3=a3b=b3a=ab3

բ) d(-2)3c (-6)dc

գ) x7yz zy7x x7zx yz7x zxy7

դ) a4 4a

ե) ab3 a3b b3a 3ba ab3

զ) 2ak5:

6) Պարզեցրեք միանդամի գրությունը.

ա) -2ab(-3)c
6abc

բ) 12d(-45)a
54oda

գ) bx(-12)34
408bx

դ) xy1:
xy

Երկաթ	պինդ	+	—	+	+	—	+	+
արծաթ	Նյութի անվան	Ագրեգ․ վիճակ	գույն	հոտ	համ	խտությունը	Լուծ․ ջրում	Հալմ ․ եռմ․	Ջերմա-էլեկտր  ա հաղորդակց	պլաստ
ոսկի	պինդ	+	—	+	+	—	+	+
ջուր	հեղուկ	—	—	—	—	+	+	—
Կերակրի աղ	պինդ	+	—	+	+	+	—	—
պղինձ	պինդ	+	—	+	+	—	+	+
կավիճ	պինդ	+	+	+	+	+	+	—
ալյումին	պինդ	+	+	+	+	—	+	+
պղնձարջասպի	պինդ	+	+	—	+	+	—	—
Ածխաթթու գազ	գազային	—	—	—	+	—	—	—
շաքար	պինդ	+	+	+	+	+	+	—
Էթիլ սպիրտ	հեղուկ	—	+	+	+	+	+	—
քացախաթթու	հեղուկ	+	+	+	+	+	+	—
ացետոն	հեղուկ	—	+	+	+	+	+	+

1) Քանի՞ աստիճանով է պտտվում ժամացույցի րոպեասլաքը 5 րոպեում:
1․ 5/60=1/12
360*1/12=30

2) Քանի՞ աստիճանով է պտտվում ժամացույցի ժամսլաքը 2 ժամում:
2/12=1/6
360*1/6=60

3) Կառուցել MNK և CNK անկյուններն այնպես, որ ∠MNK = 130°, ∠CNK = 80° և NC ճառագայթը MNK անկյունը բաժանի երկու մասի։ Գտնել MNC անկյան աստիճանային չափը։
180-30=50
50°

4) Փռված անկյան ո՞ր մասն է կազմում 70^օ-ի անկյունը:
140:70=2

5) Ուղիղ անկյան ո՞ր մասն է կազմում 42°-ի անկյունը:
92:42=2

6) OE Ճառագայթը AOB անկյունը տրոհում է երկու անկյան: Գտեք <AOB-ն, եթե՝

ա) <AOE=44⁰, <EOB=77⁰,

բ) <AOE=12⁰37^’, <EOB=108⁰25’:

Լրացուցիչ առաջադրանքներ

7) OC Ճառագայթը AOB անկյունը տրոհում է երկու անկյան: Գտեք COB անկյունը, եթե <AOB=78⁰, իսկ AOC անկյունը 18⁰-ով փոքր է BOC անկյունից:

8) OC Ճառագայթը AOB անկյունը տրոհում է երկու անկյան: Գտեք AOC անկյունը, եթե <AOB=155⁰, և AOC անկյունը 15⁰-ով մեծ է COB անկյունից:9) AOB անկյունը AOC անկյան մասն է: Հայտնի է, որ <AOC=108⁰, <AOB=3<BOC: Գտեք AOB անկյունը: