Կարինե Դադոյանի Ուսումնական Բլոգ

Փակագծում տրված բառերը դարձրո´ւ հոգնակի և գրիի´ր կետերի փոխարեն:

Ամերիկացի-(վիճակագիր)վիճակագիրները պարզել են,  որ օրվա ընթացքում ամենաշատը քայլում են անասնապահները(անասնապահ) ու հողագործները(հողագործ):  Երկրորդ տեղում գյուղական նամակտարները(նամակատար ) են:Հաջորդը մատուցողներն( մատուցող) ու բուժքույրերն բուժքույր են: Նրանցից  զգալիորեն քիչ են քայլում ոստիկաններն(ոստիկան), հետախույզերն(հետախույզ) ու պահակներն(պահակ): Ամենից քիչ քայլում են նահանգապետերն(նահանգապետ) ու նախարարներն(նախարար):

120. Տրված գոյականները դարձրո´ւ հոգնակի և տեղադրի´ր նախադասությունների մեջ:

Կետորս, բանաձև, հրացան, նավապետ, շնաձուկ, ժամացույց:

Բոլոր…էլ երազում են չբացահալտված կղզիներ գտնել:

Մեզ ասացին, որ բոլոր… հետ են ընկել, ու ոչ մեկը նույն ժամը ցույց րի տալիս:

Ասում են, որ…արյան հոտն է հրապուրում:

Այդ տարածքում աշխատող… հետևում էին կետին ու վախենում էին ,թե ևս մեկին այնուամենայնիվ կվնասի:

Ցուցադրվող… այդ նույն զինագործի որդիներն ու թոռներն էին սարքել:

121. Տրված տեքստում ընդծի´ր այն գոյականները, որոնք հոգնակի պիտի լինեն:

Հայաստանում հանդիպում է նաև արագիլի սև տեսակը, որի փետրավորումը սև  է, որովայնը`սպիտակ, կտուցն ու ոտքը` կարմիր: Հանդիպում է Իջևանի շրջանի անտառում: Չափազանց հազվագույտ չվող թռչուն է: Բնադրում է ծառի վրա, գետի հովտում և ճահճուտում: Խուսափում է մարդուց և մարդկային շինությունից, նախընտրում է անտառի խուլ անկյունը: Չափազանց զգույշ թռչուն է: Որպես սակավաթիվ տեսակ՝ պահպանվում է օրենքով:

112. Փակագծում տրված բառերից և բառակապակցություններից նախադասության մտքին համապատասխանող գոյականներ ստացի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Եֆրեմովի «Անդրոմեդի միգամածությունը» ֆանտաստիկական վեպում պատմում է մի խումբ տիեզերագնացների (տիեզերք գնալ) հեռավոր միջաստղային ճանապարհորդությունների (ճանապարհորդել) մասին: Նրանց աստղաթիռի արագությունը (արագ) շատ մոտ է լույսի արագությանը (արագ), և ժամանակ երկրային համեմատած (համեմատել) շատ դանդաղ է շարժվում: Տիեզերագնացները գալակտիկայի ամենահեռավոր շրջաններին հասնելու առաջադրանք (առաջադրել) ունեն: Պիտի հասնեն այն աստղին, որի մոլորակներից (մոլորել) մեկի վրա, ըստ որոշ ենթադրությունների (ենթադրել) մեզ նման մարդիկ են բնակվում: Ինչպիսի՜ն կլինի ամբողջ մարդկության ցնծությունը (ցնծալ), երբ նրանք վերադառնան ու այլ աշխարհի մարդկանցից ողջույն բերեն:

113. Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր փակագծում տրված բառերից կազմված համապատասխան գոյականներով:

        «Քավության նոխազ» (ի՞նչը, արտահայտել)արտահայտությունը հին հրեաների կրոնական մի (ինչի՞ց, սովորել) սովորույթներից է առաջացել: Տարին մի անգամ հրեաները երկու այծ էին բռնում, որոնցից  մեկին էին միայն զոհում: Մյուսի վրա մարդիկ (ինչպե՞ս, հերթական)հերթով դնում էին ձեռքերն ու դրանով իբր իրենց մեղքերը բարդում նրա վրա: Հետո այդ այծին (ի՞նչ, ազատ)ազատություն էին տալիս: Հիմա («ինչի՞, քավել)քավության նոխազ» անվանում են այն մարդկանց, որոնք իրենց վրա են վերցնում ուրիշի մեղքերը, ստիպված են լինում պատասխան տալ ուրիշ (ինչի՞, անել)արարքների համար:

114. Յուրաքանչյուր շարքի չորս բառերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն, որ նույն շարքի բառը չունի:

ա) վանք     բ) հարսնացու    գ) Հովհաննես                դ) կապիկ

Թումանյան

անտառ      տիեզերագնաց     Թբիլիսի                           տեր

գայլ            եղբայր                    Լուսաստղ                     սարսափ

երեխա      գիտնական            մոլորակ                         կամուրջ

թփուտ       առնետ                   «Ջութակ և սրինգ»        երեխա

115. Տրված գոյականները երկու խմբի բաժանի´ր:

Մարմին- եզակի
մշակույթներ- հոգնակի
նյութեր- հոգնակի
շարժում- եզակի
ժամանակ- եզակի
մարմիններ- հոգնակի
ճանապարհ- եզակի
օրացույցներ- հոգնակի
դաշտ- եզակի
շարժումներ-հոգնակի
նյութ- եզակի
դաշտեր- հոգնակի
մշակույթ- եզակի
ճանապարհներ- հոգնակի
ժամանակներ-հոգնակի
օրացույց- եզակի

116. Տրված գոյականները դարձրո´ւ հոգնակի և բացատրի´ր օրինաչափությունները:

Ա. Ձև- ձևեր
արտ-արտեր
հարց-հարցեր
սարք-սարքեր
զենք- զենքեր
դեզ-դեզեր
օր-օրեր
Միավանկ բառերի հոգնակի թիվը կազմվում է — եր վերջավորության միջոցով։

Բ. Երկիր- երկրներ
տարի- տարիներ
գնացք- գնացքներ
նվեր- նվերներ
վայրկյան- վայրկյաններ
ուղևոր- ուղևորներ
Երկվանկ և բազմավանկ բառերի թիվը կազմվում է — ներ վերջավորության միջոցով։

Գ. Թոռ- թոռներ
դուռ- դռներ
մուկ-մկներ
ձուկ- ձկներ
լեռ- լեռներ
բեռ-բեռներ
Այս բառերը գրաբարում վերջացել են ն-ով, հոգնակին կազմելիս ն հնչյունը վերականգնվում է և ավելանում է -եր մասնիկը։

Դ.  Աստղ-աստղեր
արկղ-արկղեր
վագր-վագրեր
անգղ-անգղեր
սանր-սանրեր
Այն երկվանկ բառերը, որոնց երկրորդ վանկում ունենք ը գաղտնավանկ հնչյունը, այս բառերի հոգնակի թիվը կազմվում է -եր մասնիկի օգնությամբ։

117.Յուրաքանչյուր բառի  իմաստն արտահայտի՛ր բառակապակցությամբ. գտի՛ր  երկու խմբի բառերի նմանությունն ու տարբերությունը:

Ա.Դասագիրք- դասի գիրք
հեռագիր- հեռու ուղարկվող գրություն
արոտավայր- արոտի վայր
լրագիր- լուրերի ժողովածու
ծառաբուն- ծառի բուն
մրգաջուր- մրգային ջուր
մրջնաբույն- մրջյունների բույն
ծաղկեփունջ- ծաղիկների փունջ
միջնապատ- մեջտեղի պատ

Բ.Վիպագիր- վեպ գրող
մեծատուն- հարուս ունեվոր
զինակիր- զենք կրող
ժամացույց- ժամը ցույց տվող
կողմնացույց- կողմ ցույց տվող
երգահան- երգ ստեղծով
քարահատ- քար կտրող
պատմագիր- պատմություն գրող
քանդկագործ- քանդակներ ստեղծող

Նմանությունը- Բարդ բառեր են կազմված են երկու արմատից։
Տարբերությունը- երկրորդ շարքի բառերի վերջին արմատը ունի բայական իմաստ, ցույց է տալիս գործողություն։

Աշխատանքի նպատակը․ փորձով համոզվել, որ թեք հարթության օգնությամբ կատարված օգտակար աշխատանքը փոքր է լրիվ աշխատանքից։
Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր․ ուժաչափ, տախտակ լաբարատոր տրիբոմետր, փայտե չորսու, չափաժապավեն կամ քանոն, բեռների հավաքածու, կցորդիրչով և թաթիկով։

Աշխատանքի ընթացքը․
1․ Ուժաչափի միջոցով որոշեք չորսուի և երկու բեռների կշիռը միասին։
2․ Տախտակը տեղադրեք թեք դիրքով՝ վերին եզրն ամրացնելով ամրակալանի թաթիկում

Одна женщина очень любила кормить голубей в парке.

Каждый день утром она приходила туда с батоном ещё тёплого хлеба и скармливала им весь батон, разбрасывая крошки вокруг себя. Так продолжалось довольно долго. Это заметил один мужчина; он сказал ей:

— Вот вы кормите здесь этих птиц, кидаете им крошки вашего батона. А в Африке между тем голодают люди…

Женщина, посмотрев на него, ответила:

— Ну, до Африки-то мне батон не докинуть!

Ռուսերենից հայերեն թարգմանություն

Ռուսերեն տարբերակ

Մի կին շատ էր սիրում այգում կերակրել աղավնիներին։

Ամեն օր առավոտյան նա գալիս էր այնտեղ դեռ տաք հացի բատոնը ձեռքին և ամբողջ բատոնը կերակրում նրանց՝ փշրանքները տարածելով իր շուրջը։ Այդպես շարունակվեց բավականին երկար ժամանակ։ Դա նկատեց մի տղամարդ և ասաց նրան։

֊Ահա այստեղ դուք կերակրում եք այս թռչուններին հացի փշրանքներ նետելով։ Մինչ դեռ Աֆրիկայում քաղցած մարդիկ կան։

Կինը նայելով նարան պատասխանեց.

֊ Իհարկե, այդպես է, սակայն չեմ կարող մինչև Աֆրիկա բատոնը նետել։

(a+b)²=a²+2×a×b×b²

2×a×b=2ab

(X+y)²=x²+2×x×y+y²

(x+a)²=x²+2×x×a+a²

(x+m)²=x²+2×x×m+m²

(x+t)²=x²+2×x×t+t²

(X+k)²=x²+2×x×k+k²

(y+a)²=y²+2×y×a+a²

(x+n)²=x²+2×x×n+n²

(y+t)²=y²2×y×t+t²

(y+c)²=y²+2×y×c+c²

(y+d)²=y²+2×y×d+d²

(y+s)²=y²+2×y×s+s²

1²=1×1=1

2²=2×2=4

3²=3×3=9

4²=4×4=16

5²=5×5=25

6²=6×6=36

7²=7×7=49

8²=8×8=64

9²=9×9=81

10²=10×10=100

11²=11×11=121

12²=12×12=144

13²=13×13=169

14²=14×14=169

15²=15×15=225

16²=16×16=256

17²=17×17=289

18²=18×18=324

19²=19×19=361

20²=20×20=400

Ներկայացնել կլոր որդերի ընդհանուր  բնութագիրը,
Մարմինը թելանման է կամ իլիկաձև (80—85 մկմ) է երկկողմանի համաչափ, չհատվածավորված, ընդլայնական կտրվածքը կլոր է այստեղից էլ՝ անվանումը։ Պատված է հարթ կամ օղակաձև, ամուր կուտիկուլայով, որի տակ տեղադրված է հիպոդերմը։ Արյունատար և շնչառական համակարգ չունեն։ Նյարդային համակարգը կազմված է մերձկլանային օղակից և 6 նյարդային բներից։ Զգայական օրգանները շոշափուկներն են և պտկիկները, ազատ ապրող որոշ ձևեր ունեն պրիմիտիվ քեմո- և ֆոտոռեցեպտորներ։ Արտաթորության համակարգը միաբջջի գեղձիկներն են կամ կողմնային, ներբջջային խողովակները։ 

Կլոր Որդերի դասից ինչ մակաբույծ տեսակներ գիտեք
Հայտնի է կլոր որդերի մոտ 500 հազար տեսակ, որոնք մակաբույծներ են կամ ազատ ապրող ձևեր։
Կլոր որդերի ներկայացուցիչներից են՝ ասկարիդը, մազագլուխը, սրատուտը և այլն։
Ներկայացրեք սրատուտի կամ ասկարիդի բազմացումը մարդու օրգանիզմում
Հասուն էգերը ձվադրում են հետանցքի շուրջը, ինչպես նաև կանանց արտաքին սեռական օրգանների վրա և անմիջապես սատկում։
Ինչպես անել, որ չվարակվել մակաբույծ որդերի ձվերով։
Պետք է պահպանել հիգենիայի կանոները։ Պարբերաբար լավացվել։
Ներկայացնել օղակաձև որդերի արտաքին կառուցվածքը և ներքի օրգանները

Հանդիպում են քաղցրահամ ջրերում, ծովերում, ինչպես նաև հողում։ Օղակավոր որդերն ունեն ավելի բարձր կազմավորում, որը պայմանավորված է նրանց ակտիվ կենսակերպով։ Նրանց մարմինը կազմված է միմյանց նման օղակաձև հատվածներից, որտեղից էլ ստանցել էն օղակավոր որդեր անվանումը։ Մարմնի արտաքին հատվածավորությունը համապատասխանում է ներքին հատվածավորությանը։ Օղակավոր որդերն ունեն արյունատար համակարգ և ավելի կատարյալ նյարդային, զգայական, մարսողական և արտաթորության համակարգերը։ Այս տիպի մեջ մտնում է 9 հազար տեսակ, որոնք միավորվում են 6 դասի մեջ՝ առաջնաօղակավոր որդեր(Archiannelida), բազմախոզանավորներ(Polychaeta), սակավախոզաններ(Oligochaeta), տզրուկներ (Hirudinea), էխիուրիդներ(Echiurida) և սիպունկուլիդներ(Sipunculida)։
Ինչպես է բազմանում անձրևաորդը և ինչ նշանակություն ունի գյուղատնտեսության մեջ։

Երկսեռ է, բազմանում է կոկոնի առաջացմամբ, որի ներսում ձվաբջիջը բեղմնավորվում է։

Արյունատար համակարգը փակ է։ Անձրևորդը իր շարժումներով փխրեցնում է հողը, նպաստում բուս, մնացորդների քայքայմանը։ Վնասակար է. խոզերի թոքաճիճվային հիվանդությունների փոխանցող է։

Այսօր հայտնի են մոտ 3500 տեսակներ։ Մարմնի առջևում գտնվում է մուգ գույնի լորձային հաստացում՝ գոտի, որը մասնակցում է բազմացմանը։ Այն հերմաֆրոդիտ կենդանի է։

Հղումներ
Սրատուտ
Սրատուտ վիդեո
Կլոր որդեր
Տափակ որդեր