Рубрика: Գրականություն

Ես նրան խորուրդ կտաի լինել ավելի ուշադիր իր հանդիպած ամեն ինրի հանդեմ և ժամանակին օգտվել ընձեռված հնարավորությունից բաց չթողել հնարավորությունը հարուստ և երջանիկ լինելու: Պետք է ապրել ներկա օրով և երջանկությունը չփնտրել ապագայում:

ԱՄԱՌՎԱ ԳԻՇԵՐԸ ԳՅՈՒՂՈՒՄ ՁԱՅՆԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ Լուսընկա գիշեր, Երկինքը պայծառ, Անհամար աստղեր Ցոլցլում են վառ։ Քընած է արդեն Հովտի մեջ գյուղը, Մըթնած ու լուռ է Գյուղացու հյուղը։ Հոգնած գյուղական Ընտանիքն ահա Սրահում, կալում, Կամ կըտրի վրա։ Երկընքի դիմաց Գրկված են քընած, Վերևիցն, ասես, Ժըպտում է աստված։

Մի օր փողոցում հանդիպեցի մի հրաշք շունիկի:Քաղցած, կեղտոտ և տխուր: Նրան վերցրեցի տարա տուն կերակրեցի լողացրեցի և սկսեցինք խաղալ իրար հետ: Մի քանի օր անց իմ շունը հիվանդացավ ես նրան տարա անասնաբույժի մոտ: Անասնաբույժն ասաց, որ պետք է գտնել շատ եզակի դեղ շների համար, որը գտնվում է անտառներից մեկում: Մենք շրջեցինք և փորձեցինք գտնել այդ դեղը և հանդիպեցինք վագռին ես շատ վախեցա, բայց իմ շունը երկար ժամանակ խաղաց նրա հետ և հենց վագռը ցույց տվեց ճանապարհը դեպի եզակի դեղը: Մենք վագռի օգնությամբ գտանք դեղը իմ շունը խմեց այդ դեղը և առողջացավ ու մենք վերադարձանք տուն:

Մեծ հաճույքով կարդացի Նվարդ Թումանյանի պատմությունը մեծն բանաստեղծ և գրող Հ. Թումանյանի մասին: Այս պատմությունն ինձ օգնեց ավելի լավ ճանաչել Թումանյանին: Հասկացա, որ բացի հրաշալի գրող լինելուց, Թումանյանը նաև հրաշալի հայր է եղել իր երեխաների համար, նվիրված ընկեր և ,ընդհանրապես, անբացատրելի բարությամբ օժտված մարդ:

2.Գրի՛ր ստեղծագործական աշխատանք քո նախընտրած վերնագրով։
Իմ հավատարիմ ընկերը

1.Պատմությունից առանձնացրո՛ւ քեզ համար ամենից տպավորիչ հատվածները և հիմնավորի՛ր։

Ծնվեց, ապրեց ու մեռավ, ետևից թողնելով իր սերունդը 300-600 ծղրիդ, ինչպես ասում են գիտնականները։

Ինձ դուր եկավ հեց այս հատվածը, որվհետև ծղրիդը իր ձագերին նախքան նրանց ծնվելը ապահովում էր լավ ապագա:

Մարիկ ծղրիդը էսքան ձու է ածել մի էն տեսակ հարմար ու ապահով տեղ, որ համ վտանգից ու փորձանքից ազատ լինեն ձվանը, համ էլ, երբ ձագերը դուրս գան, հենց տեղնուտեղը կերակուր լինի նրանց համար։

Զարմանում են գիտնականները, թե ո՞րտեղից է ծղրիդին` էսքան խելք ու բանականություն, որ առաջուց ամեն բան հոգում է իր ձագերի համար։ Չէ որ ինքը՝ ծղրիդը, երբեք ոչ մեր է տեսնում, ոչ ձագ, որ սովորած լինի, փորձով գիտենա։ Երբ որ գարնանը ձվից աշխարհք է դուրս գալիս, մերն արդեն մեռած է լինում անցյալ աշնանը, ինքն էլ երբ ձու է ածում, դրանից հետո մեռնում է նույն աշնանը ու չի տեսնում, թե էն ձվից ինչ է դուրս գալիս եկող գարնանը։ Հապա ինչպես է, որ ամեն բան հասկանում է, նախատեսում ու հոգում։ Եվ դրան մի պատասխան են տալի, թե դա կյանքի, բնության անգիտակից թելադրությունն է, բնազդն է, ինստինկտն է։

Բայց ով գիտի, մի՞թե չի կարող պատահել, որ բացի բնազդից ուրիշ ընդունակություն էլ ունենա մեր փոքրիկ երգիչը, օրինակ՝ գիտակցություն, դատողություն։ Հեշտ կարող է պատահել, որ էդպես լինի, թեև ինքը՝ բնազդն, արդեն շատ մեծ բան է և շատ կենդանիների մեջ ավելի է զարգացած, քան թե մարդու մեջ։

Հ. Թումանյան <<Ծղրիդը>>

• Անծանոթ բառերը բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:
   Թախծալի- թախիծով լի՝ լցված, շատ տխուր
  Խորասուզվել- թաղվել մի բանի մեջ
  Հանդ- դաշտ, արտ
  Վերածնություն- որևէ ընդհատված՝ դադարած բանի վերականգնում՝ վերաստեղծում
  Շշկլել- շփոթվել, շփոթմունքի մեջ ընկնել
• Գրի՛ր, թե ի՞նչ սովորեցրեց քեզ այս պատմվածքը:
  Ես այս պատմությունից սովորեցի, որ պետք է նախորոգ մտածել վաղվա մասին և ծղրիդի նման մտածել վաղվա և ապահայի մասին:
  

261.               Կետերի փոխարեն գրիր ամբողջ(ողջ) կամ բոլոր (ը)բառերը:

Բոլոր նախադասությունները ճիշտ են գրված:

Ամբողջ գիրքը մի օրում կարդաց:

Բոլոր խնդիրները փորձի´ր լուծել:

Ամբողջ խնդրագիրքն արդեն վերջացրել է:

Բոլորը վազում էին ինչ-որ մեկի հետևից:

Ողջ ժողովուրդն է սպասում քեզ:

Բոլոր մարդիկ ինչ-որ բանի են սպասում:

Ամբողջ հոտը շարժվեց ձայնի ուղղությամբ:

Բոլոր գառներն ու ուլերը ցրվեցին:

Ողջ աշխարհը ոտքի տակ է տվել:

Բոլոր երկրներում եղել Է:

Բոլորը նույն բանն են պնդում:

Ամբողջը կրակի բաժին դարձավ:

263.Նախադասություններն ընդարձկի´ր՝ ումի՞ց կամ ինչի՞ց հարցերին պատասխանող բառեր կամ բառակապակցություններ ավելացնելով.

Սողոմոն Իմաստունը կախարդական մի մատանի էր ստացել արքայից:
Մարդիկ վաղուց են հրաժարվել քարանձավներում ապրելուց:

Ընձուղտները սարսափահար փախչում էին հրդեհից:

ծորակից թափվեց սովորական, սառը ջուր:

Հոգնել էր արդեն երկար սպասելուց:

264.    Ամենից բառի, ամենա-, -ագույն ածանցների օգնությամբ կազմի´ր տրված ածականների բոլոր հնարավոր ձևերը (գերադրական աստիճանը):

Ճոխ- ամենաճոխ, ամենից ճոխ,
կարճ- ամենից կարճ, ամենակարճ
ուրախ- ամենից ուրախ, ամենաուրախ
նվազ- նվազագույն
սքանչելի- ամենասքանչելի
հիանալի- ամենից հիանալի, ամենից հիանալի
խոր- ամենից խոր, ամենախոր
խորհրդավոր- ամենախորհրդավոր, ամենից խորհրդավոր
մութ- ամենամութ, ամենից մութ
նուրբ- ամենանուրբ, ամենից նուրբ
սուրբ- սրբագույն, ամենասուրբ, ամենից սուրբ
չքնաղ- ամենաչքնաղ, ամենից չքնաղ
քաղցր- քաղցրագույն, ամենից քաղցր, ամենաքաղցր
սիրուն- ամենից սիրուն, ամենասիրուն:

252.              Առածները  լրացրո´ւ ընդգծված բառերի հականիշներով:

Չկա չարիք առանց բարիք:
Ջրի բերածը ջուրն էլ կտանի:

Տերովին տերն է պահել, անտերին գելն է կերել:

Մտնելուց աոաջ միտք արա, թե ոնց դուրս գաս:

Ինչքան  զետնի երեսն է, յոթ էնքան գնտնի տակ է:

253.              Նախադասությունները լրացրո´ւ:

Գրածդ բայը (բայերը) րնդգծի´ր  և եղածների հետ համեմատի´ր:

Եթե միշտ նույն եղանակը լիներ, հետաքրքիր չէր լինի :

Եթե մարդիկ իրար միտք կարդային, ավելի քիչ կխոսեին իրար հետ :

Եթե ձիերը թևավոր լինեին, կսավառնեին երկնքում :

Եթե ձայները տեսանելի  ու շոշափելի լինեին, խառնաշփոթ կլիներ :

254.              Տրված նախադասության  հիման վրա երկու պատմություն հորինի´ր, որոնցից  մեկում այն ուղղա­կի հասկացվի, մյուսում՝ փոխաբերաբար:

Կարմիր կովն իր կաշին չի փոխի:

255.              Տրված դարձվածքները հոմանիշ բառերի և արտահայտությունների  փոխարեն գրի´ր և համեմատի´ր. տեքստին այլ բառե՞րն են հարմար, թե՞ դարձվածքներր:

Դերձակը վարսավիրի աշակերտին մի փոքր գումար է փոխ տալիս: Սա էլ, որ լավության  տակից  դուրս զա, ասում է.

-Ընկե՛ր ջան. թե զլխիդ մի փորձանք գա , կամ ամբողջ աշխարհը , քեզնից երես դարձնի, արի, ես քո մազերր ձրի կտրեմ:
Փոխ է տալիս, լավության  տակից  դուրս զա, զլխիդ մի փորձանք գա, ամբողջ աշխարհը , քեցնից երես դարձնեն:

258.Կետերի փոխարեն գրի´ր հնչյուն, թնդյուն, շաոաչյուն և  հնչուն, թնդուն, շառաչուն բառերը:

Իմ մանկության  օրերին հորդահոս ու շառաչուն գետ եմ տեսել: Լեռներում միայն թնդյունի արձագանքը մնաց:

Ուշադիր լսում էի քո երգի ամեն մի հնչյունը:

Մանկան հնչուն ծիծաղը վարակեց մեծերին:

Այդ մարտի թնդյունը լսվում էր բավական հեռվում:

Ինձ կանչեց-բերեց մեր գետի շաոաչյունը:

1.Պատրաստվի՛ր քննարկման՝ Լևոն Շահնուր. «Փաթիլ》։

2.Անծանոթ բառերը բացատրի՛ր:
գոյ-  Էակ, Էություն, արարած:
անիմանալի- անհասկանալի
Ձյունաճերմակ- Ձյան պես ճերմակ
դղրդալ- Դղրդոց հանել, դղրդյուն արձակել

3.Դուրս գրի՛ր նաև բարդ, ածանցավոր 5-ական բառ:
Բարդ
պատրաստակամություն, եռակազմ, ճակատագիր, խելքահան, ձյունաճերմակ:
Ածանցավոր
Միլիոնավոր,  ամենափխրուն, անվերջություն, տխրություն, շնորհակալություն: