Վարժություն 1։ Գրե՛լ երեք այնպիսի ձայնարկություն, որոնցով հնարավոր
լինի կազմել այլ խոսքի մասեր։
Բը՜զզ —բզզալ (բայ) – բզզոց(գոյական)
ճը՜ռռ — ճռռալ (բայ) – ճռոց (գոյական)
շրը՜խկ- շրխկոց(գոյական)-շրխկացնել (բայ)
Վարժություն 2։ Գտնե՛լ ձայնարկությունները (առոգանության նշանները
դրված չեն) և խմբավորե՛լ ըստ տեսակների։
Վա՜յ-զգացական
խշշալ,
ձայն տալ,
ծուղրուղու՜-բնաձայնկական
հե՛յ-կոչական
հարայ կանչել,
ճռռոց
օ՜ֆ-զգացական
քչքչոց,
ծի՜վ-ծի՜վ-բնաձայնական
բզզոց,
ախ-զգացական
վա՜շ-վի՜շ-բնաձայնական
ճռվողյուն,
ուխա՛յ-զհացական
թրը՛խկ-բնաձայնական
շրխկոց։
3.Յուրաքանչյուր շարքում ընդգծիր երեք ձայնարկություն, որոշի’ր տեսակը:
Մի՞թե, օխա՜յ, հա՜յ, ե՞րբ, տը՜զզ, չէ՛
օխա՜յ-զգացական
տը՜զզ-բնաձայնական
հա՜յ- կոչական
է՛հ, որքա՜ն, ծո՛, ո՛չ, խը՜շշ, չէ՞ որ
է՛հ-զգացական
ծո-կոչական
խը՜շշ-բնաձայնական
այնպե՜ս, պահո՜, այո, չու՛, չլինի՞ թե, բը՜ռռ:
պահո՜-զգացական
չու-բնաձայնական
բը՜ռռ-բնաձայնական
4.Գրիր այն ձայնարկությունները, որոնցից կազմվել են հետևյալ բառերը:
Չրխկալ-չրը՜խկ
ծվծվալ- ծիվ-ծիվ
կռկռոց-կըռկըռ
վայել-վա՜յ
թշթշոց-թըշթըշ
ծլնգոց-ծլընգ
թրխկոց-թրըխկ
տզզոց-տզզ
թխկոց-թըխկ
բզզալ-բը՜զզ
շրխկան-շրըխկ
5. Բառաշարքում առանձնացրո’ւ զգացական, կոչական և նմանաձայնական ձայնարկությունները:
Ա. ուհ, օհ, վույ, ուֆ, ախ, ուռա, օյ, հայ, յա-զգացական
Բ.հեյ, հարայ, ըհը, հոպ, տո, այ-կոչական
Գ.ղա-ղա, կըռ, փըրխկ, ջու-ջու, բըզզ, խըշշ, տըզզ,-բնաձայանական
6. Դարձվածաբանական բառարանից վայ, ախ, հարայ ձայնարկություններով դուրս գրի’ր դարձվածքներ և նշի’ր նրանց արտահայտած նշանակությունները:
Վայ բերել-դժբախտություն, չարիք բերել
Վայ էն ապրելուն- շատ վատ ապրել
Վային նստել-խիստ պատժել
վայ տալ-ափսոսալ
Ախ անել- ափսոսալ
Հարայ անել-կանչել
հարայ կանչել-ողբալ
Կարինե Դադոյանի Ուսումնական Բլոգ 