Դաս 23. (07.03-11.03)
§27. Պարզ մեխանիզմներ: Լծակ: Լծակի կանոնը: Թեք հարթություն:
§28. Լաբորատոր աշխատանք 4: Լծակի հավասարակշռության պայմանի ուսումնասիրումը:(էջ 91- 95)
Քննարկվող հարցեր՝
- Որոնք են պարզ մեխանիզմները: Ինչ պարզ մեխանիզմներ գիտեք:
Այն սարքերը, որոնք ծառայում են ուժերի մոդուլները կամ ուղղությունները փոփոխելու համար կոչվում են մեխանիզմներ:
Օր.՝լծակ, ճախրակ, թեք հարթություն, որլորան, պտուտակ:
- Ինչ նպատակով են օգտագործվում պարզ մեխանիզմները:
Պարզ մեխանիզմները հնարավորություն են տալիս փոքր ուժերի միջոցով մեծ ծանրություններ տեղափոխելու
Ինչ է լծակը:
Լծակը ամենատարածված պարզ մեխանիզմն է, դա սովորաբար մի ձող է, որը կարող է պտտվել հենարանի շուրջը: - Ինչն են անվանում ուժի բազուկ:
Հենման կետից մկչև ուժի ազդման գիծ հեռավորությունը կոչվում է ուժի բազուկ: - Ինչպես կորոշեք ուժի բազուկը:
Ուժի բազուկը որոշելու համար պետք է հենման կետից ուղղահայաց իջեցնել դեպի ուժի ազդման գիծ, այդ երկարությունն էլ կլինի ուժի բազուկը: - Ինչպիսի ազդեցություն են գործում ուժերը լծակի վրա:
Բեռի ուժը ազդում է լծակի մրա վերևից դեպի ներքև, և նաև ազդում է երկրի ձգողության ուժը, որը նույնպես ազդում է լծակի վրա դեպի ներքև: - Որն է լծակի հավասարաակշռության պայմանը:
Լծակը կմնա հավասարության մեջ, եթե իր վրա ազդող ուժերի հակադարձ համեմատական են այդ ուժերի բազուկներին: - Չափահասն ու երեխան պետք է անցնեն գետակի վրայով՝ մեկը՝ աջ ափից ձախ, մյուսը՝ հակառակ ուղղությամբ:
Երկու ափերին էլ կա մեկական տախտակ, որոնցից յուրաքանչյուրը մի փոքր կարճ է գետակի լայնությունից:
Ինչպե՞ս կանցնեն գետակը չափահասն ու երեխան:
- Օգտվելով նկարից՝ բացատրեք մկրատի գործողությունը, որպես լծակ:
Մկրատի բռնակների վրա գործադրվում է ուժը, պտուտակը հենման կետն է, իսկ մկրատի սայրը մեծացնում է ուժը:
Բացատրեք, թե ինչու մետաղաթերթ կտրելու մկրատ և ակցան օգտագործելիս շահում ենք ուժի մեջ:
Քանի որ մարդը ակցանով կտրում է շատ պինդ նյութեր, գործադրելով քիչ ուժ արդյուքում կատարվում է ավելի մեծ աշխատանք:
- Բերեք կենցաղում, տեխնիկայում և բնության մեջ լծակի կիրառման այլ օրինակներ:
Տարբեր նյութերի ծանրությունը իմանալու համար օգտագործում ենք լծակային կշեռք,ձուկ բռնելու համար օգտագործում ենք կարթը, նաև ծանր բեռ բարձացնելու համար օգտագործում ենք ամբարձիչ:
Ո՞ր դեպպքերում և ինչ նպատակով է օգտագործվում թեք հարթությունը:
Ինչ որ ծանր բեռ բարձրացնելը շատ դժվար է, քանի որ դրա վրա ազդում է դրա ծանրությունը և երկրի ձգողության ուժը, բայց մարդիկ հորինել են այդպիսի հարցից դուրս գալու ավելի հեշտ ձև օգտագործելով թեք հարթություն, որի վրայով ավելի հեշտ է սահելով տանել որևե ծանր բեռ:
Դիտեք տեսանյութերը՝
Կարինե Դադոյանի Ուսումնական Բլոգ 